Thông tin được nêu tại buổi sinh hoạt khoa học do GSK Việt Nam tổ chức tại TP HCM gần đây với sự tham gia của nhiều bác sĩ đầu ngành và chuyên gia y tế. Các chuyên gia cho biết, tại Việt Nam, tỷ lệ người lớn tuổi mắc bệnh nền tương đối cao, với gần 2/3 người từ 60 tuổi có bệnh nền và hơn 50% trong số đó có nhiều bệnh lý nền cùng lúc. Mắc bệnh nền đồng nghĩa nguy cơ cao nhiễm bệnh lý truyền nhiễm, nhiễm trùng. Ngược lại, bệnh nhiễm trùng lại góp phần làm nặng thêm các biểu hiện của bệnh lý mạn tính. Các chuyên gia đều thống nhất quan điểm rằng phòng ngừa tốt các bệnh truyền nhiễm, nhiễm trùng góp phần phá vỡ vòng lặp này. Trong đó, tiêm chủng là một trong các giải pháp quan trọng.
Theo TS.BS Lê Thị Thu Hương, Trưởng khoa Nội Hô hấp kiêm Phó trưởng ban điều hành đơn vị tiêm chủng, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, tiêm chủng cho người lớn mang lại những lợi ích thiết thực trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện. Tuy nhiên, quá trình triển khai gặp nhiều rào cản, đầu tiên là nhận thức, khi cộng đồng chưa hiểu rõ giá trị của tiêm chủng người lớn và thời điểm vàng để tiêm chủng. Thứ hai, ý định thực hiện tiêm chủng của người trưởng thành chưa rõ ràng. Tiếp đó là những khó khăn trong khâu chuẩn bị như thời gian, phương tiện của cơ sơ y tế.
Thêm nữa, giao tiếp chưa hiệu quả tại điểm tiêm chủng cũng có thể khiến người dân bỏ lỡ thời điểm vàng. Bên cạnh đó còn có rào cản liên quan đến áp lực tài chính, công việc. Ngoài ra, vấn đề theo dõi sau tiêm như phản hồi của người tiêm, tác dụng phụ của vaccine... chưa được lưu ý khiến việc triển khai tiêm chủng cho người lớn chưa được mở rộng.
Những rào cản này luôn bị chi phối bởi nhiều yếu tố như gia đình, xã hội, hệ thống y tế... khiến việc triển khai trở nên phức tạp hơn.
Nhiều rào cản khiến việc tiêm chủng cho người lớn vẫn còn hạn chế. Ảnh: Shutterstock
TS.BS Lê Thị Thu Hương cho rằng, để vượt qua các rào cản và nâng cao hiệu quả cho quá trình triển khai tiêm chủng ở người lớn, cần thiết phải có một chiến lược phù hợp. Trong đó, bác sĩ điều trị là một nhân tố then chốt, bởi họ mang đến nguồn thông tin đáng tin cậy đối với người bệnh. Vai trò của bác sĩ điều trị cần được tái định vị, không dừng lại ở việc kê đơn thuốc mà còn có thể nâng cao việc bảo vệ toàn diện cho người bệnh, thông qua nhận diện nguy cơ và đề xuất giải pháp dự phòng chủ động, trong đó có tiêm chủng.
Đơn cử, Bệnh viện Nhân dân Gia Định xây dựng quy trình "4T" nhằm tích hợp lịch sử tiêm chủng trong quy trình khám chữa bệnh, vừa tối ưu hiệu quả dự phòng, vừa nâng cao chất lượng điều trị. Bác sĩ Lê Thị Thu Hương giải thích "4T" gồm: tầm soát (bác sĩ chuyên khoa chủ động hỏi về tiêm chủng), tư vấn (đưa khuyến nghị y khoa), thực hiện (do đơn vị tiêm chủng triển khai, quy trình nhanh, thuận tiện theo cơ chế "một cửa") và theo dõi (hệ thống bệnh án điện tử nhắc, ghi nhận, đo lường chất lượng và nhắc lại sau khi tiêm).
Tại Bệnh viện Thống Nhất, BSCKII Hoàng Quốc Nam, Trưởng khoa Nội Cơ Xương Khớp, cho biết đơn vị có đặc thù bệnh viện lão khoa tuyến cuối ở phía Nam, với lượng bệnh nhân cao tuổi chiếm 70-80%. Việc tiêm chủng được thực hiện ngay tại khoa, bác sĩ điều trị trực tiếp chỉ định và tiêm cho người bệnh, giúp bệnh nhân yên tâm hơn. Bệnh viện cũng áp dụng quy trình 4T, đặc biệt chú trọng tư vấn lúc bệnh nhân chuẩn bị xuất viện hoặc trước khi sử dụng các thuốc đặc trị nhằm tận dụng thời điểm vàng của dự phòng.
Bệnh viện Thống Nhất cũng tổ chức các lớp đào tạo an toàn tiêm chủng cho toàn bộ bác sĩ, tạo thói quen và nâng cao nhận thức về trách nhiệm phòng bệnh. Đơn vị thành lập các câu lạc bộ bệnh nhân loãng xương, đái tháo đường, suy tim... với các hoạt động sinh hoạt thường xuyên, trong đó truyền tải thông tin về tiêm chủng, giúp bệnh nhân và người nhà dần thay đổi nhận thức, hành vi về dự phòng bệnh một cách chủ động hơn.
Còn tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, tiêm chủng được lồng ghép trong quy trình điều trị, phối hợp nhiều phân ngành như quản lý, truyền thông, công nghệ thông tin nhằm đưa việc dự phòng chủ động bằng vaccine trở thành tiêu chuẩn trong chăm sóc sức khỏe toàn diện. Theo TS.BS Nguyễn Huy Luân, Trưởng đơn vị tiêm chủng của bệnh viện, ban giám đốc cũng trực tiếp chỉ đạo, hỗ trợ nhận diện và giải quyết khó khăn. Đơn vị áp dụng quản lý bệnh án điện tử giúp việc đăng ký, theo dõi tiêm chủng thuận lợi, giảm thời gian chờ đợi cho người bệnh. Bác sĩ điều trị đóng vai trò tư vấn và hướng dẫn tiêm chủng ngay khi bệnh nền ổn định, đúng với tinh thần kết hợp giữa khối điều trị và khối dự phòng.
Từ "giải quyết lỗ hổng trong quy trình tiêm chủng tại các điểm cung cấp dịch vụ" đến đưa tiêm chủng vào quy trình điều trị và tăng cường truyền thông, các đơn vị dần nâng cao ý thức tiêm chủng ở người lớn, tăng hiệu quả chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Kim Anh
