Tạp chí khoa học Emerging Infectious Diseases (EID) của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) số tháng 3 công bố báo cáo chi tiết về ca bệnh hy hữu này.
Trước đó, vào ngày 15/10 năm ngoái, sau một cú hắt hơi mạnh, nữ bệnh nhân phát hiện nhiều sinh vật giống giun văng ra từ mũi và lập tức đi khám. Bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng gắp tổng cộng 10 ấu trùng ở nhiều giai đoạn phát triển và một nhộng đang ngọ nguậy trong hốc mũi bà.
Kết quả xét nghiệm ADN xác nhận các sinh vật này là ấu trùng ruồi giòi mũi cừu (Oestrus ovis), loài ký sinh phổ biến ở những vùng khô nóng ven Địa Trung Hải và thường chỉ sống trong xoang của cừu, dê.
'Sinh vật lạ' văng ra khỏi mũi người phụ nữ Hy Lạp được xác định là ấu trùng của ruồi giòi mũi cừu (Oestrus ovis). Ảnh: Ilias P. Kioulos, Emmanouil Kokkas, and Evangelia-Theophano Piperak
Sự việc bắt nguồn từ tháng 9 năm ngoái, khi một đàn ruồi vây kín mặt người phụ nữ lúc bà làm việc trên cánh đồng gần khu chăn thả cừu ở một hòn đảo thuộc Hy Lạp. Một tuần sau, bà bắt đầu đau nhức vùng hàm trên và hứng chịu những cơn ho kéo dài suốt hai đến ba tuần tiếp theo. Bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc bệnh giòi mũi do O. ovis kèm hiện tượng hóa nhộng và chỉ định dùng thuốc xịt mũi giảm nghẹt để điều trị. Hiện người bệnh đã hồi phục hoàn toàn sức khỏe.
Về mặt lý thuyết, động vật có vú hoặc con người không thể dung dưỡng ấu trùng ruồi O. ovis phát triển hoàn thiện. Xoang mũi người không cung cấp đủ nhiệt độ và độ ẩm, đồng thời dịch tiết cùng phản ứng miễn dịch tạo ra môi trường khắc nghiệt tiêu diệt ký sinh trùng. Thông thường, ấu trùng lọt vào xoang sẽ khô héo, hóa lỏng hoặc vôi hóa chứ không thể tiến đến giai đoạn biến thành nhộng.
Nhóm nghiên cứu giải thích chính tình trạng vách ngăn mũi lệch nghiêm trọng của bệnh nhân đã tạo điều kiện cho quá trình hóa nhộng diễn ra ngay trong cơ thể. Cấu trúc khiếm khuyết này giúp hốc mũi bà trở thành nơi trú ngụ an toàn cho lượng lớn sinh vật ký sinh, điều mà các đồng nghiệp làm cùng môi trường hoàn toàn không gặp phải. Các nhà khoa học cũng đặt giả thuyết ca bệnh này thể hiện dấu hiệu thích nghi tiến hóa sớm, cho phép loài O. ovis hoàn thành vòng đời ngay trên cơ thể người thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào gia súc.
Bình Minh (Theo CDC, Livescience, People)
