"14 ngày chờ kết quả sinh thiết là khoảng thời gian không có phép màu nào xảy ra", Linh nhớ lại cuộc thăm khám tại Bệnh viện Ung bướu TPHCM vào tháng 9/2023. Kết quả sinh thiết sau đó xác nhận Linh bị Lympho không Hodgkin giai đoạn IAE, một dạng ung thư hạch ở thành dạ dày. Khi ấy, cô vừa tròn 22 tuổi.
Trước đó, Linh sống như phần lớn sinh viên TP HCM, thức đến 4-5 giờ sáng chạy deadline, bỏ bữa vì bận, ăn kiêng để giảm cân. Những cơn đau bao tử bắt đầu kéo dài từ tháng 6, kèm theo hơi thở có mùi và những cơn đau hành hạ mỗi buổi sáng đói bụng. Bạn bè cảnh báo. Linh gạt đi vì tự tin mình còn trẻ, còn khỏe.
"Mình cứ nghĩ thức khuya hay nhịn ăn một chút chắc cũng chẳng sao. Đâu ngờ những thói quen tích tiểu thành đại ấy lại âm thầm tàn phá dạ dày đến vậy", cô nói.
Gia Linh ở tuổi 22. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Tháng 6/2023, Linh và bạn trai đến bệnh viện kiểm tra. Nội soi phát hiện hang vị dạ dày có nhiều tổn thương loét nhiễm cứng kích thước 3x6 cm, dương tính với vi khuẩn HP. Bác sĩ chẩn đoán nguyên nhân có thể là quá trình dài vi khuẩn HP chuyển hóa, kết hợp thói quen ăn uống không điều độ. May mắn duy nhất là phát hiện ở giai đoạn còn điều trị được.
Trong vòng một tuần, Linh từ bỏ căn phòng trọ sau 7 năm gắn bó với TP HCM, xin nghỉ việc, bảo lưu học tập và về quê nhà Long Thành, Đồng Nai để điều trị. Phác đồ gồm 6 chu kỳ hóa trị, với buồng tiêm đặt dưới da để truyền hóa chất trực tiếp vào động mạch chủ. Toa thuốc đầu tiên bắt đầu tháng 10/2023.
"Cảm giác nóng ran trong cổ họng, đầu óc choáng váng, buồn nôn mỗi khi thuốc chạy khắp người", Linh kể. Tóc rụng, lông mày lông mi thưa dần. Từ một người khỏe mạnh, da cô sạm đen lại. Cô chủ động cạo tóc trước để làm tóc giả, và bắt đầu trang điểm hàng ngày, không phải để đẹp mà để tìm lại chút tự tin giữa những ngày ngập mùi cồn và kim tiêm.
Điều Linh nói cô kiểm soát được duy nhất trong giai đoạn đó là tinh thần. "Nếu cuộc đời cho bạn trái chanh, hãy chọn pha một ly chanh đường", cô nói, không phải như một khẩu hiệu mà như một lựa chọn thực tế mỗi sáng. Dữ liệu từ Bệnh viện Quân y 103 thực hiện trên 264 bệnh nhân khoa Ung bướu chỉ ra gần 58% người bệnh rơi vào trầm cảm. Phần lớn mang tâm lý lo sợ và đánh mất niềm tin vào khả năng kiểm soát cuộc sống. Các bác sĩ khẳng định việc duy trì thái độ tích cực đóng vai trò cốt lõi quyết định tỷ lệ thành công của các phác đồ hóa xạ trị.
Sau mỗi hai toa hóa trị, các chỉ số xét nghiệm cải thiện dần. Tháng 4/2024, ngay trước sinh nhật tuổi 23, Linh hoàn thành đợt hóa trị cuối. Cô ăn ngon, ngủ được và nhận ra những ngày đau đớn đã thực sự qua.
Nhưng điều Linh nói cô xót xa nhất không phải là nỗi đau của chính mình. Mẹ cô, một y sĩ, rơi vào trầm cảm nặng khi chứng kiến con gái điều trị. Bạn trai và cả gia đình gánh chịu áp lực tinh thần trong suốt nhiều tháng. "Chúng ta thường quan tâm đến bệnh nhân mà quên mất người nhà, những người vừa phải làm việc, chi trả viện phí, vừa bất lực nhìn người thân chiến đấu với bệnh tật. Mình không thể vượt qua nếu thiếu họ", cô nói.
Gia Linh lạc quan trong thời gian hóa trị. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng Khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện E, xác nhận đây là vấn đề bị bỏ ngỏ trong hệ thống chăm sóc sức khỏe. Gánh nặng chăm sóc người bệnh mạn tính kéo dài gây căng thẳng thể chất, tinh thần và tài chính, đặc biệt với người lớn tuổi. Cảm giác cô lập xã hội và trách nhiệm không có điểm kết thúc rõ ràng làm trầm trọng thêm các triệu chứng trầm cảm và lo âu.
Ung thư dạ dày không phải căn bệnh hiếm gặp tại Việt Nam. Theo GLOBOCAN, năm 2022, cả nước ghi nhận hơn 16.277 ca mắc mới, với hơn 12.000 người tử vong, đứng thứ ba trong số các nguyên nhân tử vong do ung thư, sau gan và phổi. Vi khuẩn HP là một trong những yếu tố nguy cơ chính, lây qua đường ăn uống chung mâm, mớm thức ăn hoặc thiết bị y tế chưa được tiệt trùng triệt để. Tỷ lệ lây trong gia đình có thể vượt 80%, cao nhất ở trẻ dưới 12 tuổi. Ngay cả sau điều trị thành công, tỷ lệ tái nhiễm tại Việt Nam là 23% sau 12 tháng và 38,5% sau 31 tháng, cao hơn đáng kể so với mức 12% tại các nước phát triển. Thách thức thêm là tình trạng kháng kháng sinh, với tỷ lệ đa kháng đồng thời Clarithromycin và Levofloxacin vượt 57% tại Việt Nam.
Ở tuổi 25, Linh đã quay lại làm việc, học từ xa và tập thể thao. Đôi khi cô vẫn thức khuya, nhưng biết điểm dừng. Mục tiêu của cô không còn là những cột mốc sự nghiệp. "Mục tiêu duy nhất của mình bây giờ là được khỏe mạnh", Linh nói.
Gia Linh hiện tại. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Mỹ Ý
