Mùa đông cứ hở ra là sổ mũi, nghẹt mũi: Đừng vội đổ lỗi cho cảm lạnh, đây mới là thủ phạm chính!GĐXH - Tình trạng "cứ gặp gió lạnh là phát bệnh" viêm mũi, nghẹt mũi thực chất rất có thể không phải cảm lạnh, mà là một thủ phạm khác.
Thời gian gần đây, chủ đề “3 thói quen ngủ khiến nguy cơ ung thư tăng cao” thu hút sự quan tâm lớn của cộng đồng. Theo các chuyên gia của Bệnh viện Não Đông y Tây An (Trung Quốc), rối loạn giấc ngủ đang trở thành vấn đề phổ biến, đặc biệt ở người trẻ và người làm việc cường độ cao.
Bác sĩ Dư Nhã Lan, Phó Trưởng khoa Não – khoa Giấc ngủ và Rối loạn nhận thức của Bệnh viện Não Đông y Tây An cho biết trên Sohu.com: Việc ngủ không đủ giấc, ngủ lệch nhịp sinh học kéo dài không chỉ khiến cơ thể mệt mỏi mà còn làm rối loạn nhiều cơ chế bảo vệ tự nhiên của cơ thể.
Theo Tài liệu khoa học phổ cập cốt lõi về phòng chống ung thư Trung Quốc (2024), trong ít nhất 2 năm trước khi được chẩn đoán ung thư, phần lớn bệnh nhân đều đã có biểu hiện rối loạn giấc ngủ. Đáng chú ý, từ năm 2007, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế đã xếp các hành vi làm việc ca đêm, thức khuya kéo dài gây rối loạn nhịp sinh học vào nhóm 2A – có khả năng gây ung thư.
Ảnh minh họa
Chuyên gia khuyến cáo: Nếu đang mắc 3 thói quen ngủ dưới đây, bạn nên điều chỉnh càng sớm càng tốt.
3 thói quen ngủ làm tăng nguy cơ ung thư
1. Ngủ dưới 6 tiếng mỗi đêm
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, so với người ngủ 6–8 tiếng/ngày, nhóm ngủ dưới 6 tiếng có nguy cơ mắc ung thư tăng khoảng 41%. Riêng ở phụ nữ, con số này có thể lên tới 53%.
Nguyên nhân là do thiếu ngủ khiến melatonin – hormone có tác dụng chống viêm, chống oxy hóa – bị suy giảm. Khi melatonin thấp, tình trạng viêm trong cơ thể tăng lên, tạo điều kiện thuận lợi cho tế bào ung thư hình thành.
2. Ban đêm ngủ ít, ban ngày lại không ngủ trưa
Khi thiếu ngủ ban đêm mà không có giấc ngủ trưa bù lại, nguy cơ càng cao hơn. Ngủ trưa giúp cơ thể “nạp lại năng lượng”, hỗ trợ miễn dịch và sửa chữa tế bào.
So với người ngủ đủ 6–8 tiếng ban đêm và có ngủ trưa, nhóm ngủ dưới 6 tiếng ban đêm không ngủ trưa có nguy cơ ung thư tăng tới 82%.
3. Ngủ thất thường, đảo lộn ngày – đêm
Những người làm ca đêm, ngủ ngày – thức đêm kéo dài thường bị rối loạn nhịp sinh học. Trong khi đó, đồng hồ sinh học không chỉ kiểm soát giấc ngủ mà còn ảnh hưởng đến: Biểu hiện gen; Quá trình sửa chữa tế bào; Sự tiết hormone; Hoạt động của hệ miễn dịch.
Khi hệ thống tinh vi này bị phá vỡ lâu dài, các gen có vai trò ức chế khối u cũng bị ảnh hưởng, khiến tế bào ung thư dễ phát triển nhanh hơn.
Ngủ ít, thất thường làm rối loạn nhịp sinh học, dễ làm tăng nguy cơ ung thư. Ảnh minh họa
Ngủ thế nào để an toàn hơn?
Chọn thời điểm đi ngủ phù hợp
Một nghiên cứu đăng trên Nature Communications cho thấy, 22–23 giờ là khung giờ lý tưởng để đi ngủ, trùng với thời điểm melatonin bắt đầu tăng cao. Nếu khó thay đổi ngay, hãy thử ngủ sớm hơn 15–30 phút, điều chỉnh dần sau mỗi vài ngày.
Tạo môi trường ngủ lý tưởng
Phòng ngủ tối, yên tĩnh, nhiệt độ khoảng 20°C
Tránh dùng điện thoại, máy tính ít nhất 90 phút trước khi ngủ
Có thể dùng rèm chắn sáng hoặc bịt mắt để hạn chế ánh sáng
Duy trì thói quen ngủ đều đặn
Ngay cả cuối tuần, nên giữ giờ ngủ – giờ dậy gần giống ngày thường. Ban ngày, nên phơi nắng nhẹ trước 10h sáng và sau 16h chiều
Vận động nhẹ ban ngày giúp ổn định nhịp sinh học, nhưng tránh tập nặng trước giờ ngủ 2–3 tiếng.
Duy trì thói quen ngủ đều đặn, đủ giấc giúp bạn khỏe hơn, tránh được bệnh tật do thiếu ngủ gây nên. Ảnh minh họa
Giải pháp cho người buộc phải làm ca đêm
Nếu bắt buộc làm việc ban đêm:
- Tạo không gian ngủ ban ngày tối và yên tĩnh
- Đảm bảo tổng thời gian ngủ 6–8 tiếng/ngày
- Bổ sung thực phẩm giàu vitamin nhóm B như ngũ cốc nguyên hạt, đậu, phủ tạng động vật để giảm tác hại của thiếu ngủ
Rối loạn giấc ngủ làm tăng nguy cơ mắc bệnh
Mối liên hệ giữa giấc ngủ và ung thư không còn là giả thuyết. Rối loạn giấc ngủ có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh, đồng thời bản thân ung thư cũng khiến giấc ngủ xấu đi, tạo thành vòng luẩn quẩn nguy hiểm.
Tin tốt là: chưa bao giờ là quá muộn để cải thiện giấc ngủ. Chỉ cần tối nay ngủ sớm hơn một chút, tắt điện thoại sớm hơn, giữ phòng ngủ yên tĩnh hơn – những thay đổi nhỏ ấy có thể tạo khác biệt lớn cho sức khỏe lâu dài.
Lưu ý: Nếu bạn thường xuyên mất ngủ, ngủ chập chờn hoặc lệch nhịp sinh học kéo dài, hãy chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế có chuyên khoa về rối loạn giấc ngủ để được tư vấn phù hợp.
Tuổi thọ dài hay ngắn nhìn dáng đi là biết?: 7 đặc điểm của người có nguy cơ giảm tuổi thọGĐXH - Nhiều người cho rằng đi chậm, mệt khi đi bộ chỉ là dấu hiệu tuổi tác. Nhưng các nghiên cứu y học cho thấy: dáng đi, tốc độ và thói quen đi bộ có thể phản ánh rất sớm tình trạng tim phổi, thần kinh, cơ xương – thậm chí liên quan đến nguy cơ tử vong. Vậy những dấu hiệu đi bộ nào cảnh báo sức khỏe đang "bật đèn đỏ"?
