Trước mỗi kỳ nghỉ hay chuyến du lịch, nhiều người chọn nhịn ăn vài ngày với hy vọng giảm cân nhanh để mặc đẹp hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo đây là phương pháp tiềm ẩn nhiều rủi ro và hiệu quả thường chỉ mang tính tạm thời.
Cân nặng giảm nhanh nhưng không phải do mất mỡ
Các nghiên cứu về nhịn ăn ngắn hạn cho thấy cân nặng có thể giảm nhanh trong vài ngày đầu nhưng phần lớn sự sụt giảm này không đến từ mỡ. Theo dữ liệu tổng hợp đăng trên tạp chí The American Journal of Clinical Nutrition, trong giai đoạn nhịn ăn ngắn, cơ thể chủ yếu mất glycogen và nước. Glycogen là dạng dự trữ năng lượng trong gan và cơ, có khả năng giữ nước, vì vậy khi glycogen giảm, cơ thể cũng mất một lượng nước đáng kể, tạo cảm giác nhỏ gọn nhanh chóng.
Dr. Frank Hu, Giáo sư Dinh dưỡng và Dịch tễ học tại Harvard T.H. Chan School of Public Health, cho biết việc giảm cân nhanh trong vài ngày thường không phản ánh sự thay đổi thực sự về mỡ cơ thể. Ông nhấn mạnh rằng phần lớn cân nặng giảm đi trong giai đoạn này sẽ quay trở lại khi chế độ ăn bình thường được khôi phục.
Nhịn ăn có thể gây hại cho chuyển hóa
Không chỉ thiếu hiệu quả lâu dài, nhịn ăn còn có thể gây ra những tác động bất lợi. Dr. Dariush Mozaffarian, Giám đốc Food Medicine Institute tại Tufts University, nhận định rằng các hình thức nhịn ăn cực đoan có thể làm giảm khối cơ, gây mất cân bằng điện giải và ảnh hưởng đến chuyển hóa. Khi cơ thể mất cơ, tốc độ trao đổi chất cơ bản cũng giảm theo, khiến việc kiểm soát cân nặng về lâu dài trở nên khó khăn hơn.
Một tổng quan nghiên cứu trên The New England Journal of Medicine cũng chỉ ra rằng các phương pháp nhịn ăn, bao gồm cả nhịn ăn gián đoạn, chỉ thực sự có hiệu quả khi duy trì trong thời gian dài và kiểm soát tổng năng lượng nạp vào. Những thay đổi trong vài ngày hiếm khi tạo ra sự khác biệt rõ rệt về thành phần cơ thể.
Vì sao cơ thể trông gọn hơn sau vài ngày nhịn ăn?
Hiệu ứng thon gọn mà nhiều người cảm nhận thực chất đến từ sự thay đổi lượng nước và thức ăn trong cơ thể. Khi lượng carbohydrate và muối giảm, cơ thể giữ ít nước hơn, đồng thời hệ tiêu hóa cũng nhẹ hơn do không còn nhiều thức ăn tồn đọng. Điều này khiến bụng bớt đầy và vóc dáng trông gọn gàng hơn trong thời gian ngắn.
Nhịn ăn vài ngày có thể giúp vóc dáng thon gọn hơn nhưng là hiệu ứng ngắn hạn, cơ thể dễ tăng cân lại nhiều hơn sau khi ăn uống bình thường trở lại.
Lựa chọn an toàn hơn theo khuyến nghị chuyên gia
Theo Dr. Walter Willett thuộc Harvard T.H. Chan School of Public Health, cách tiếp cận an toàn hơn trước các dịp đặc biệt là điều chỉnh chế độ ăn uống trong vài ngày thay vì nhịn ăn hoàn toàn. Ông khuyến nghị nên giảm thực phẩm nhiều muối và đồ chế biến sẵn, tăng rau xanh và uống đủ nước để hạn chế tích nước và cải thiện cảm giác nhẹ bụng.
Thực tế, nếu mục tiêu là mặc đẹp hơn trong kỳ nghỉ, việc tối ưu chế độ ăn trong ngắn hạn theo hướng lành mạnh có thể mang lại hiệu quả tương tự nhưng an toàn hơn. Cơ thể có thể trông gọn gàng hơn nhờ giảm đầy bụng và giữ nước, đồng thời vẫn duy trì năng lượng và sức khỏe tổng thể.
Nhịn ăn có thể mang lại cảm giác giảm cân nhanh nhưng phần lớn chỉ là hiệu ứng thị giác trong thời gian ngắn. Đánh đổi sức khỏe để có vẻ ngoài gọn gàng trong vài ngày không phải là lựa chọn được các chuyên gia khuyến khích. Một chiến lược bền vững và cân bằng vẫn là chìa khóa để vừa đẹp vừa khỏe trong mọi kỳ nghỉ.
Vienne (Theo Eating Well, VeryWell Health)
