Tại hội nghị về đầu tư công ngày 24/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các Bộ trưởng, trưởng ngành, lãnh đạo địa phương "nghiêm túc nhìn nhận, rà soát tiến độ, chất lượng giải ngân đầu tư công để có chuyển biến ngay lập tức".
Theo đó, Thủ tướng biểu dương 7 bộ, cơ quan và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung cả nước. Ngược lại, ông phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương giải ngân dưới mức bình quân.
Thủ tướng cho rằng, đầu tư công vẫn còn dàn trải, tình trạng chuẩn bị đầu tư yếu, thủ tục rườm rà, phân bổ chậm, giải phóng mặt bằng không kịp tiến độ, nguồn nguyên vật liệu không bảo đảm. Trong khi đó, các cơ quan phối hợp chưa đồng bộ, vai trò người đứng đầu chưa được phát huy.
"Giải ngân chậm, không hết vốn đã trở thành vấn đề kéo dài, phải có biện pháp mạnh để xử lý", ông nói.
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại hội nghị, ngày 24/4. Ảnh: VGP
Thực tế, đầu tư là một động lực tăng trưởng quan trọng, trong đó đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt dòng vốn tư nhân và FDI, thúc đẩy sản xuất - kinh doanh. Nguồn tiền này giúp nâng tổng vốn đầu tư toàn xã hội, hỗ trợ tăng trưởng nhanh và bền vững. Theo tính toán, giai đoạn 2021-2025, vốn đầu tư công giải ngân tăng 1%, GDP có thể thêm 0,058 điểm phần trăm.
Theo Thủ tướng, giải ngân chậm phần lớn do nguyên nhân chủ quan khi cùng một mặt bằng pháp lý, có bộ ngành, địa phương làm tốt, nơi lại ì ạch. Một số bộ, cơ quan, địa phương thiếu kiểm tra đôn đốc, xử lý dự án chậm tiến độ chưa nghiêm, thậm chí còn tâm lý chờ đợi, né tránh, sợ trách nhiệm.
Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các cơ quan thiếu chặt chẽ; năng lực của một số chủ đầu tư, ban quản lý và nhà thầu còn hạn chế. Một số địa phương còn chậm trong khâu giải phóng mặt bằng, thiếu hụt nguyên vật liệu xây dựng và chi phí nhân công biến động.
Năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công được Thủ tướng giao trên 1 triệu tỷ đồng, chiếm gần 35,5% tổng chi ngân sách. Mức này cao hơn 30,6% so với năm ngoái. Đến 15/4, cả nước giải ngân gần 127.400 tỷ đồng, đạt 12,6% kế hoạch Thủ tướng giao.
Kết luận Hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Chính phủ xác định đầu tư công là động lực quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, phát triển hạ tầng đồng bộ và mở ra không gian phát triển mới. Do đó, đầu tư công phải được đẩy nhanh tiến độ giải ngân, đi cùng với bảo đảm chất lượng công trình, hiệu quả sử dụng vốn.
Ông giao Bộ Tài chính nghiên cứu xây dựng phương án chấm điểm (KPI) việc thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công, báo cáo trước 15/5. Các bộ ngành, địa phương, nhất là người đứng đầu phải xác định giải ngân vốn đầu tư công là "nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu".
"Phải phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án, cá thể hóa trách nhiệm để làm cơ sở đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ", ông nói, đồng thời yêu cầu thay thế ngay ban quản lý dự án, nhà thầu, nhân sự yếu kém, không đáp ứng yêu cầu.
Phương Dung
