Thông tin trên được Ngân hàng Nhà nước (SBV) nêu khi trả lời kiến nghị của cử tri TP Hà Nội về nguyên nhân tăng giá vàng và các biện pháp nhằm ngăn chặn, để phản ánh đúng giá trị thực hàng hóa, ổn định đời sống người dân.
Theo nhà quản lý, từ tháng 4/2025 đến nay, giá vàng thế giới liên tục biến động, chủ yếu theo xu hướng tăng, bởi căng thẳng địa chính trị, xung đột vũ trang tại nhiều khu vực leo thang. "Giá vàng miếng SJC trong nước cũng tăng cao theo đà tăng của thế giới", SBV giải thích.
Kết thúc phiên giao dịch cuối tuần qua (24/1), giá vàng miếng SJC tiếp tục thiết lập kỷ lục mới khi bán ra đã vượt 174 triệu đồng mỗi lượng. Mỗi ounce vàng thế giới giao ngay cũng tăng 46 USD lên 4.983 USD một ounce. Quy đổi theo tỷ giá bán Vietcombank, vàng thế giới tương đương 158,5 triệu đồng một lượng, chênh gần 16 triệu so với trong nước.
Ngoài lý do tăng theo thế giới, SBV cũng nói, nhiều dự báo cho thấy giá vàng thế giới tiếp tục đi lên cũng khiến người nắm giữ kim loại quý này hạn chế bán ra. Trong khi đó, theo Ngân hàng Nhà nước, các kênh đầu tư khác trong nước như thị trường trái phiếu doanh nghiệp ảm đạm, bất động sản giá cao, lãi suất tiền gửi ở mức thấp... đã làm tăng "tâm lý đầu cơ, tích trữ vàng".
"Việt Nam không phải là quốc gia sản xuất vàng, do vậy nguồn cung vàng chủ yếu từ nhập khẩu. Tuy nhiên nguồn cung vàng miếng nhập khẩu từ Ngân hàng Nhà nước hạn chế do cần tập trung ngoại tệ cho các nhu cầu thiết yếu hơn", SBV nêu.
Vàng miếng tại trụ sở SJC ở quận 3, tháng 3/2025. Ảnh: Quỳnh Trần
Trả lời cử tri tỉnh Lâm Đồng, cơ quan này cũng thông tin, vàng không phải mặt hàng thiết yếu, không thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ thực hiện bình ổn giá theo quy định pháp luật. Vì vậy, Ngân hàng Nhà nước chỉ can thiệp, bình ổn thị trường này trong trường hợp giá biến động bất lợi, ảnh hưởng đến thị trường ngoại tệ, tỷ giá và chính sách tiền tệ. Hiện tại, giá mua, bán vàng do các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp chủ động niêm yết theo quy định.
Trong thời gian qua, SBV cho biết đã phối hợp cùng các bộ, ngành, địa phương triển khai các giải pháp bình ổn thị trường, xử lý tình trạng chênh lệch cao giữa giá trong nước và thế giới. Từ cuối năm ngoái, cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng đã bị bãi bỏ, thay vào đó doanh nghiệp và ngân hàng đủ điều kiện sẽ được tham gia. Theo nhà quản lý, việc này giúp người dân sẽ có nhiều sự lựa chọn, thị trường cạnh tranh, minh bạch hơn, góp phần thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng trong nước với thế giới, cũng như giữa các thương hiệu vàng.
Tại chỉ thị hôm 24/1, Thủ tướng cũng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước hoàn thiện hồ sơ nghiên cứu, xem xét đề xuất lập sàn hoặc sở giao dịch vàng quốc gia, báo cáo trong tháng 1.
Lập sàn giao dịch vàng được giới chuyên gia đề xuất nhiều năm nay, với kỳ vọng là nơi người dân mua bán kim loại quý dễ dàng, và giá trong nước liên thông với thị trường quốc tế. Gần đây, ý tưởng này mới lần đầu được nhà quản lý hiện thực hóa.
Ngân hàng Nhà nước dự kiến thí điểm sàn giao dịch theo 3 giai đoạn, trong đó, bước đầu sẽ tập trung vào các sản phẩm vàng vật chất. Sang giai đoạn hai, cơ quan quản lý sẽ mở rộng thêm sản phẩm vàng miếng. Ở giai đoạn cuối cùng, các loại vàng đang lưu thông trong nước, chứng chỉ quỹ và công cụ phái sinh sẽ xuất hiện và kết nối với quốc tế.
Anh Tú
