Thanh gươm diệt quỷ: Vô hạn thành, Doraemon: Tân Nobita và lâu đài dưới đáy biển và Thám tử lừng danh Conan Movie 29: Thiên thần sa ngã trên xa lộ là những hoạt hình có doanh thu ấn tượng trên toàn cầu trong thời gian qua - Ảnh: Toho
Không còn là "phim cho trẻ em", hoạt hình ngày nay chinh phục khán giả mọi lứa tuổi bằng ký ức, cảm xúc và những câu chuyện mang tính phổ quát. Ở thời điểm hiện tại, thể loại này đã đủ sức cạnh tranh sòng phẳng với mọi dòng phim khác.
Khi ký ức trở thành sức mạnh
Trong thời gian dài, phim hoạt hình thường bị xem là "vùng an toàn" dành cho trẻ nhỏ. Tuy nhiên thực tế tại phòng vé toàn cầu cho thấy điều ngược lại: Hoạt hình đã trở thành một trong những động lực tăng trưởng mạnh nhất của điện ảnh.
Tại Nhật Bản, Thanh gươm diệt quỷ: Vô hạn thành (Demon Slayer: Infinity Castle) khép lại hành trình chiếu rạp nội địa với hơn 400 tỉ yen, đồng thời đạt tổng doanh thu toàn cầu hơn 1.179 tỉ yen.
Đây là anime (phim hoạt hình Nhật Bản) có doanh thu cao nhất mọi thời đại và nằm trong nhóm phim ăn khách nhất thế giới năm 2025.
Thành công này cho thấy anime đã vượt khỏi biên giới quốc gia để trở thành một "ngôn ngữ kể chuyện toàn cầu".
Những câu chuyện về tình thân, mất mát hay hành trình trưởng thành của Tanjiro không còn giới hạn ở văn hóa bản địa mà có thể chạm đến khán giả ở hàng trăm quốc gia.
Phim Doraemon: Tân Nobita và lâu đài dưới đáy biển - Ảnh: Toho
Nếu Thanh gươm diệt quỷ đại diện cho sức mạnh của nội dung, thì Doraemon: Tân Nobita và lâu đài dưới đáy biển lại cho thấy vai trò đặc biệt của ký ức. Phần phim thứ 45 của Doraemon giữ vị trí số 1 phòng vé Nhật trong nhiều tuần, tiến gần mốc 4 tỉ yen. Thành công của phim không nằm ở yếu tố đột phá mà ở khả năng kết nối các thế hệ.
Những khán giả từng xem bản phim năm 1983 nay đã trở thành cha mẹ. Họ đưa con đến rạp không chỉ để xem phim, mà còn để chia sẻ một phần tuổi thơ của mình. Những khoảnh khắc cùng cười, cùng xúc động trong rạp chiếu trở thành một dạng ký ức mới, được tạo nên từ chính ký ức cũ. Không ít phụ huynh chia sẻ họ đã rơi nước mắt khi xem phim cùng con. Sự lan tỏa cảm xúc này là điều mà không chiến dịch marketing nào có thể thay thế.
Từ phòng vé đến đời sống văn hóa
Trước đây thành công của một bộ phim hoạt hình thường được đo bằng doanh thu thì giờ đây hoạt hình còn tiến xa hơn thế: trở thành một phần của đời sống văn hóa.
Sau chiến thắng tại Oscar, K-pop Demon Hunters (chiếu trên Netflix) nhanh chóng tiếp tục tạo hiệu ứng khi hợp tác với McDonald's, đưa các yếu tố văn hóa Hàn Quốc vào thực đơn toàn cầu.
Những combo lấy cảm hứng từ phim - từ ramen đến sốt cay - không chỉ là chiến dịch quảng bá mà còn là một hình thức "xuất khẩu văn hóa". Đằng sau đó là những câu chuyện cá nhân với ký ức nghệ sĩ về gia đình, về tuổi thơ, về những bữa ăn bình dân gắn kết.
Điều này cho thấy hoạt hình không chỉ còn là một trải nghiệm xem mà đã trở thành một phần của đời sống, nơi khán giả có thể "chạm" vào câu chuyện theo nhiều cách khác nhau.
Phim Thám tử lừng danh Conan Movie 29: Thiên thần sa ngã trên xa lộ - Ảnh: Toho
Sức nóng của hoạt hình còn thể hiện rõ qua cuộc cạnh tranh giữa các thương hiệu lớn. Thám tử lừng danh Conan Movie 29: Thiên thần sa ngã trên xa lộ thu hút hơn 2,3 triệu lượt khán giả chỉ trong 3 ngày đầu, đạt doanh thu 3,5 tỉ yen - kỷ lục mới của loạt phim.
Thành tích này cho thấy hoạt hình hoàn toàn có thể tạo hiệu ứng "bom tấn" ngay từ ngày đầu, điều trước đây thường chỉ thấy ở phim người đóng.
Tại Trung Quốc, Na Tra 2 vượt mốc 2 tỉ USD, trở thành phim hoạt hình có doanh thu cao nhất mọi thời đại.
Đây không chỉ là thành công thương mại mà còn là minh chứng cho sức mạnh của những câu chuyện mang bản sắc văn hóa.
Trong khi đó Hollywood tiếp tục khai thác lợi thế thương hiệu với các dự án như Zootopia 2, nối tiếp thành công của Inside Out 2 hay các phim chuyển thể từ game như The Super Mario Galaxy Movie.
Điểm chung của các tác phẩm này là sự kết hợp giữa thế giới quen thuộc và câu chuyện mới, giữa giải trí và chiều sâu cảm xúc - yếu tố giúp chúng tiếp cận được nhiều khán giả khác nhau.
Doanh thu không chỉ nằm ở rạp
Tính đến tháng 4-2026, The Super Mario Galaxy Movie là phim có doanh thu cao nhất năm, đạt 629 triệu USD toàn cầu - Ảnh: IMDB.
Những kỷ lục liên tiếp bị phá vỡ cho thấy hoạt hình đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ chưa từng có, nơi mỗi tác phẩm đều phải đủ mạnh để trở thành một sự kiện văn hóa mang tính toàn cầu. Quan trọng hơn, đây không còn là một thể loại đơn lẻ mà đã trở thành một hệ sinh thái kinh tế - văn hóa hoàn chỉnh.
Một bộ phim hoạt hình ngày nay được xây dựng như một tài sản trí tuệ có khả năng sinh lời dài hạn. Sau giai đoạn chiếu rạp, vòng đời doanh thu tiếp tục kéo dài qua Netflix hay Disney+, bản quyền truyền hình, game và đặc biệt là sản phẩm ăn theo.
Với các tập đoàn như The Walt Disney Company, doanh thu từ đồ chơi, thời trang hay công viên giải trí thậm chí có thể vượt xa phòng vé ban đầu. Nhờ cấu trúc khai thác nhiều tầng, một bộ phim có thể tiếp tục tạo giá trị kinh tế trong suốt 12 - 24 tháng, thậm chí lâu hơn - một lợi thế mà không nhiều thể loại điện ảnh khác có được.
Nếu xu hướng này tiếp tục, rất có thể trong tương lai gần phim hoạt hình không chỉ chiếm 1/4 thị trường mà còn trở thành một trong những "trụ cột doanh thu" quan trọng nhất của điện ảnh toàn cầu.
Cảnh trong phim Thanh gươm diệt quỷ - Ảnh: Toho
3 "chìa khóa" làm nên thành công
1. Cảm xúc. Những câu chuyện về gia đình, trưởng thành hay mất mát luôn có khả năng chạm đến khán giả ở mọi độ tuổi, vượt qua rào cản ngôn ngữ và văn hóa.
2. Sức mạnh thương hiệu. Doraemon, Conan hay Mario không chỉ là nhân vật mà còn là ký ức của nhiều thế hệ. Chính sự gắn bó này đã tạo nên một lượng khán giả trung thành, sẵn sàng quay lại rạp mỗi khi có phần phim mới.
3. Bản sắc văn hóa. Thành công của Na Tra 2 hay Thanh gươm diệt quỷ cho thấy khán giả toàn cầu ngày càng quan tâm đến những câu chuyện mang màu sắc riêng, thay vì các sản phẩm "trung tính hóa".
