Phát biểu tại Đại hội Chiêu Thương iQIYI sáng 20/4, CEO của iQIYI là Cung Vũ đã đưa ra một nhận định gây tranh cãi dữ dội: việc AI hóa trong lĩnh vực điện ảnh - truyền hình là xu thế không thể ngăn cản, và trong tương lai, việc quay phim với diễn viên thật thậm chí có thể trở nên hiếm hoi, đến mức trở thành “di sản phi vật thể”.
"Diễn viên thường làm việc rất vất vả, 3-4 tháng ròng rã trên phim trường, chẳng có cuộc sống riêng. AI có thể giúp diễn viên từ chỗ diễn 4 bộ phim 1 năm lên đến 14 bộ, đồng thời giúp mọi người có thêm nhiều thời gian để nghỉ ngơi", CEO Cung Vũ cho biết.
Thông tin hơn 100 nghệ sĩ gia nhập kho dữ liệu AI đang khiến netizen Trung Quốc phẫn nộ
Thông tin này nhanh chóng thu hút sự chú ý khi đi kèm với tiết lộ rằng đã có hơn 100 nghệ sĩ gia nhập kho dữ liệu AI của nền tảng. Trong danh sách có nhiều gương mặt quen thuộc như Vu Hòa Vỹ, Trương Nhược Quân, Trần Triết Viễn, Tăng Thuấn Hy, Thừa Lỗi, Vương Sở Nhiên, Vương Ngọc Văn và Trần Ngọc Kỳ. Các diễn viên này đã cung cấp hình ảnh, giọng nói và dữ liệu cơ thể để AI học hỏi, từ đó có thể hỗ trợ hoặc thay thế họ trong một số phân cảnh.
Tuy nhiên, thay vì tạo cảm giác hào hứng về công nghệ mới, phát biểu này lại khiến cộng đồng mạng dấy lên nhiều lo ngại và tranh luận gay gắt về tương lai của ngành diễn xuất. Thậm chí netizen xứ Trung còn dấy lên một làn sóng tẩy chay các diễn viên có trong danh sách gia nhập kho dữ liệu AI.
Nguy cơ thay thế diễn viên: Lợi ích ngắn hạn, rủi ro dài hạn
Ở góc nhìn của nhà sản xuất, việc AI hóa diễn viên mang lại nhiều lợi ích rõ rệt. Theo lý thuyết, công nghệ có thể giúp giảm thời gian quay, tối ưu lịch làm việc và cho phép một diễn viên tham gia nhiều dự án cùng lúc. Điều này cũng đồng nghĩa với việc tiết kiệm chi phí sản xuất và hạn chế những rủi ro phát sinh trong quá trình quay phim.
Tuy nhiên, chính những lợi ích này lại làm dấy lên nỗi lo rằng diễn viên có thể trở thành nhóm bị thay thế đầu tiên. Khi dữ liệu hình ảnh và giọng nói đã được số hóa, các công ty có thể tái sử dụng “phiên bản số” của diễn viên nhiều lần mà không cần họ trực tiếp xuất hiện trên phim trường. Nếu không có quy định rõ ràng về quyền kiểm soát dữ liệu, diễn viên có nguy cơ mất quyền quyết định đối với chính hình ảnh của mình.
Phía Trương Nhược Quân, Vu Hòa Vỹ, Vương Sở Nhiên, Lý Nhất Đồng, Vương Ngọc Văn đồng loạt lên tiếng phủ nhận việc "bán mặt" cho AI
Không ít ý kiến trên mạng xã hội cho rằng việc đồng ý đưa dữ liệu vào kho AI chẳng khác nào “uống rượu độc giải khát” - một giải pháp mang lại lợi ích trước mắt nhưng có thể dẫn tới hậu quả lâu dài. Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, khi một gương mặt không còn tạo ra lượt xem, các công ty hoàn toàn có thể tạo ra những gương mặt ảo mới, phù hợp hơn với thị hiếu, với chi phí thấp hơn và ít ràng buộc hơn.
Những hệ lụy sâu hơn: Từ diễn viên vô danh đến bản chất nghệ thuật
Không chỉ các ngôi sao, những người chịu ảnh hưởng nặng nề nhất có thể lại là các diễn viên chưa có tên tuổi. Hiện nay, nhiều diễn viên trẻ vẫn kiếm sống bằng các vai nhỏ hoặc vai quần chúng tại những phim trường lớn như Hoành Điếm. Đây là con đường quen thuộc để tích lũy kinh nghiệm và tìm kiếm cơ hội bứt phá.
Nếu AI có thể tạo ra hàng loạt nhân vật nền hoặc nhân vật phụ, cơ hội việc làm của nhóm này sẽ giảm mạnh. Khi nguồn việc bị thu hẹp, con đường bước vào nghề sẽ trở nên khó khăn hơn, kéo theo nguy cơ thiếu hụt thế hệ diễn viên mới trong tương lai.
Dùng mặt của Trương Lăng Hách và Điền Hi Vi thực hiện quảng cáo AI Trục Ngọc
Xa hơn nữa, việc lạm dụng AI còn đặt ra câu hỏi về bản chất của nghệ thuật diễn xuất. Một vai diễn thành công không chỉ là sự chính xác về hình ảnh, mà còn là kết quả của cảm xúc thật, trải nghiệm sống và sự tương tác tự nhiên giữa các diễn viên. Những yếu tố này rất khó để lập trình hoặc sao chép bằng dữ liệu.
Nếu điện ảnh dần chuyển sang phụ thuộc vào hình ảnh kỹ thuật số, nguy cơ lớn nhất không chỉ là mất việc làm, mà còn là sự “vô hồn hóa” của nghệ thuật – nơi cảm xúc con người bị thay thế bằng những thuật toán tối ưu hóa.
AI là công cụ hay là sự thay thế hoàn toàn?
Dù gây tranh cãi, không thể phủ nhận rằng AI vẫn mang lại nhiều lợi ích nếu được sử dụng đúng cách. Công nghệ này có thể hỗ trợ xử lý hậu kỳ, tạo hiệu ứng hình ảnh phức tạp hoặc giúp giảm thiểu rủi ro trong các cảnh nguy hiểm. Trong trường hợp đó, AI đóng vai trò là công cụ hỗ trợ, chứ không phải đối thủ của diễn viên.
Tuy nhiên, phát ngôn cho rằng phim người thật có thể trở thành “di sản phi vật thể” đã khiến nhiều người cảm thấy ranh giới giữa hỗ trợ và thay thế đang bị xóa nhòa. Điều khiến công chúng phản ứng mạnh không chỉ là nỗi lo mất việc, mà còn là cảm giác rằng giá trị của lao động nghệ thuật đang bị xem nhẹ.
Trong tương lai, câu hỏi quan trọng không phải là AI có xuất hiện trong điện ảnh hay không, bởi điều đó gần như chắc chắn mà là ngành công nghiệp này sẽ kiểm soát nó như thế nào. Nếu không có quy định rõ ràng về quyền hình ảnh và dữ liệu cá nhân, kịch bản mà con người bị đẩy ra khỏi chính lĩnh vực do mình tạo dựng có thể không còn là viễn tưởng.
