Gánh nặng của người anh cả trong gia đình đông anh em
Tôi sinh ra trong một gia đình nông thôn có 5 anh em, và tôi là anh cả. Năm nay tôi đã 58 tuổi.
Khi còn nhỏ, vì hoàn cảnh gia đình quá khó khăn nên tôi phải nghỉ học sớm để phụ giúp bố mẹ làm ruộng, nuôi các em ăn học.
Khi trưởng thành, tôi cưới vợ ở làng bên và tiếp tục sống tại quê nhà. Trong khi đó, các anh em của tôi lần lượt lên thành phố lập nghiệp, có cơ hội phát triển tốt hơn, cuộc sống cũng ổn định hơn với nhà cửa, công việc đàng hoàng.
Là anh cả, tôi có trách nhiệm chăm sóc bố mẹ già và quản lý ruộng vườn. Dù vất vả nhưng tôi luôn nghĩ đó là điều hiển nhiên trong gia đình có nhiều anh em.
Ngày cha mẹ còn sống, mỗi dịp Tết đến, cả đại gia đình lại tụ họp đông đủ. Không khí sum vầy của anh em khiến căn nhà 5 gian cũ lúc nào cũng rộn ràng tiếng cười.
Dù gần 20 người phải chia nhau từng chỗ ngủ, cùng tất bật chuẩn bị Tết, chúng tôi vẫn cảm thấy hạnh phúc vô cùng.
Lưu Đông và các em. Ảnh: Toutiao
Khi cha mất, tình cảm anh em dần thay đổi
Mọi thứ bắt đầu thay đổi sau khi bố tôi qua đời. Những lần tụ họp của anh em không còn đầy đủ và ấm áp như trước.
Hai người em trai của tôi thường về rất muộn, sát giờ giao thừa mới xuất hiện. Hai em gái thì ở lại rất ít ngày, thậm chí có năm không ghé qua.
Mỗi lần các anh em rời đi, mẹ tôi lại ngồi thẫn thờ trước cổng, ánh mắt buồn bã nhìn theo.
Tám năm sau, mẹ tôi cũng qua đời vì bạo bệnh. Trước khi nhắm mắt, bà nắm tay tôi dặn dò rằng sau này hãy thay bà quán xuyến, giữ gìn sự gắn kết của anh em trong gia đình.
Lời dặn ấy khiến tôi luôn tự nhủ phải cố gắng để anh em không xa cách. Những năm đầu sau khi mẹ mất, tôi đều mời các anh em về nhà ăn cơm dịp Tết để cả đại gia đình đoàn tụ.
Sau này tôi xây được căn nhà mới rộng rãi hơn, nhiều phòng hơn, hy vọng các anh em về quê sẽ có chỗ nghỉ ngơi thoải mái. Tôi tin rằng nếu duy trì thói quen sum họp, tình cảm anh em sẽ không bị phai nhạt.
Những cuộc sum họp anh em khiến vợ chồng tôi kiệt sức
Thế nhưng sau vài năm kiên trì, vợ chồng tôi dần nhận ra mọi chuyện không còn như mong muốn.
Các anh em vẫn về nhà tôi mỗi dịp Tết, nhưng dường như họ đến với tư cách khách. Họ trò chuyện, nghỉ ngơi, tận hưởng không khí đoàn tụ của anh em nhưng hầu như không phải lo toan điều gì.
Trong khi đó, vợ chồng tôi phải tất bật suốt nhiều tuần. Từ dọn dẹp nhà cửa, đi chợ sắm đồ, chuẩn bị quà biếu họ hàng đến nấu nướng từng mâm cỗ cúng tổ tiên, tất cả đều do hai vợ chồng tôi đảm nhiệm.
Đêm giao thừa, hai em trai về sớm nhưng chỉ ngồi tán gẫu, đánh bài. Đến mùng 2, mùng 3, hai em gái mới về. Một người có phụ giúp đôi chút nhưng cũng chỉ ở lại một đêm rồi vội vàng trở về nhà chồng.
Vất vả nhất vẫn là vợ tôi. Cô ấy phải chạy ngược chạy xuôi lo từng bữa ăn, chỗ ngủ cho các anh em và con cháu.
Các anh em mang theo một ít quà Tết biếu gia đình tôi, nhưng khi ra về lại thoải mái mang theo gà vịt do vợ chồng tôi nuôi. Các cháu nhỏ nghịch ngợm làm hỏng đồ đạc trong nhà, người bỏ tiền sửa chữa cuối cùng vẫn là vợ chồng tôi.
Bởi vậy, mỗi khi Tết đến, cảm giác của tôi không còn là niềm vui đoàn tụ của anh em mà dần trở thành áp lực và nỗi lo.
Sau nhiều lần suy nghĩ, vợ chồng tôi quyết định không mời các anh em đến nhà ăn Tết nữa. Công việc trong năm vốn đã bận rộn, sức khỏe của vợ tôi cũng không còn tốt. Ảnh minh họa
Biến cố dịch bệnh khiến tôi thay đổi suy nghĩ về anh em
Đỉnh điểm là giai đoạn dịch Covid-19. Các anh em bất ngờ trở về quê tụ họp, khiến gia đình tôi cũng bị lây bệnh theo.
Sau lần đó, tôi nhận ra rằng sự cố gắng giữ gìn tình cảm anh em của mình dường như không được nhìn nhận đúng.
Năm ngoái, sau nhiều lần suy nghĩ, vợ chồng tôi quyết định không mời các anh em đến nhà ăn Tết nữa. Công việc trong năm vốn đã bận rộn, sức khỏe của vợ tôi cũng không còn tốt.
Tôi nhắn với các anh em rằng nếu về quê, mọi người có thể sang căn nhà cũ của bố mẹ để nấu một mâm cơm đơn giản. Anh em gặp nhau, trò chuyện rồi ai về nhà nấy.
Tôi nghĩ đó là cách vừa giữ được tình cảm anh em, vừa giảm bớt gánh nặng cho gia đình tôi.
Khi tình cảm anh em chỉ đến từ một phía
Thế nhưng phản ứng của các anh em khiến tôi rất buồn.
Họ cho rằng tôi không làm tròn trách nhiệm của người anh cả, không biết vun vén để anh em có cơ hội sum họp. Dù vậy, tôi vẫn giữ nguyên quyết định của mình.
Tôi hiểu rằng "anh em như thể tay chân", nhưng nếu chỉ một người cố gắng thì sự gắn kết ấy cũng rất mong manh.
Tôi không phải là người ích kỷ hay muốn chia rẽ tình cảm anh em. Chỉ là sau nhiều năm hy sinh, tôi nhận ra mình cũng cần được thấu hiểu.
Các anh em dường như đã quen với việc tôi là anh cả nên mọi trách nhiệm đều đặt lên vai tôi. Ít ai nghĩ rằng để giữ gìn tình cảm anh em, mỗi người đều cần góp sức.
Tôi đã gánh vác gia đình từ khi còn rất trẻ, khi bạn bè cùng trang lứa vẫn được đến trường. Đến tuổi này, tôi không thể tiếp tục hy sinh vô điều kiện mà không nhận lại sự chia sẻ từ chính anh em của mình.
Theo giáo sư Katherine Jewsbury Conger, chuyên gia nghiên cứu về phát triển con người và gia đình tại Đại học California (Mỹ), những người con cả thường phải chịu nhiều áp lực hơn. Họ vừa phải nỗ lực cho bản thân vừa có trách nhiệm chăm lo, bảo vệ các anh em trong gia đình.
Dưới câu chuyện của tôi, nhiều người bày tỏ sự đồng cảm với gánh nặng của người anh cả. Một số ý kiến cho rằng các anh em nên thẳng thắn trò chuyện để tháo gỡ khúc mắc. Nếu quá bận rộn, cả nhà có thể lựa chọn gặp nhau ở nhà hàng để giảm bớt việc chuẩn bị nhưng vẫn giữ được không khí sum họp.
Một tài khoản tên Phương Minh bình luận: "Làm anh cả đã rất mệt, nay tác giả cũng có tuổi, sức khỏe giảm sút mà vẫn phải lo cho cả gia đình. Em trai hay em gái cũng nên có ý thức góp sức thay vì chỉ dựa vào anh. Mong rằng tình cảm anh em trong gia đình sớm vui vẻ trở lại".
Có lẽ, điều tôi mong mỏi nhất không phải là lời cảm ơn, mà chỉ là sự thấu hiểu và sẻ chia từ chính những anh em ruột thịt của mình.
Bài viết của tác giả Lưu Đông trên nền tảng Toutiao (Trung Quốc).
Không viết di chúc, mẹ để lại 'ngòi nổ' khiến 5 anh em tranh chấp căn nhà 68 tỷ suốt 10 nămGĐXH - Một bản di chúc chưa kịp viết đã khiến tình thân tan vỡ và kéo dài 10 năm tranh chấp.
