Thông tin danh tính 'cha đẻ' Bitcoin rộ trở lại

Trong bài viết trên New York Times, nhà báo nổi tiếng John Carreyrou, người từng phơi bày vụ bê bối về công ty khởi nghiệp Theranos của Elizabeth Holmes, cho biết đã có khoảng thời gian nói chuyện với nhà khoa học máy tính người Anh Adam Back tại một công viên ở Riga (Latvia).

Khi Carreyrou nhắc đến tên ông trong số những người được dự đoán là "cha đẻ" Bitcoin, Back trở nên căng thẳng, phủ nhận mình là Satoshi và yêu cầu cuộc trò chuyện này cần được giữ kín. Theo Carreyrou, hành động của Adam Back khi đó thể hiện "ánh mắt nói dối, tiếng cười gượng gạo, cử động giật cục của bàn tay trái" khiến ông nghi ngờ.

Ông sau đó dành thời gian tìm hiểu và thấy một số manh mối. Trước hết, vấn đề liên quan đến khối (block) giao dịch đầu tiên của Bitcoin. Trong block, Satoshi nhúng một đoạn văn bản từ tiêu đề bài báo "Bộ trưởng Tài chính sắp thực hiện gói cứu trợ thứ hai cho các ngân hàng" của The Times ngày 3/1/2009. "Nó như dấu hiệu cho thấy Satoshi là người Anh", Carreyrou viết.

Nhà báo này cũng phân tích email của Satoshi cùng những bài viết trên diễn đàn và mạng xã hội của Back. Ông nhận ra hai người có phong cách viết tương tự nhau, đặc biệt là sử dụng các thuật ngữ đặc biệt.

Bên cạnh đó, Carreyrou cũng cho rằng Satoshi rất có thể cũng là một thành viên của Cypherpunk, nhóm được thành lập đầu những năm 1990, muốn sử dụng mật mã học, nghệ thuật bảo mật thông tin liên lạc bằng mã, để giải phóng cá nhân khỏi sự giám sát và kiểm duyệt của chính phủ. Back cũng là một Cypherpunk.

Adam Back. Ảnh: CoinDesk

Ngoài ra, Back đã phát minh ra Hashcash - hệ thống giải câu đố thống kê mà Satoshi đã dùng cho thuật toán khai thác Bitcoin - một trong các yếu tố để khẳng định nhà khoa học máy tính này là cha đẻ Bitcoin. Satoshi từng nhắc đến Back và Hashcash trong sách trắng Bitcoin.

Adam Back từng công bố một số email trong vụ kiện liên quan đến Craig Wright - người Australia từng nhận là "cha đẻ" Bitcoin. Trong đó, Satoshi liên lạc với Back vào tháng 8/2008 trước khi công bố sách trắng Bitcoin.

"Email dường như là bằng chứng rằng Back không thể là Satoshi", Carreyrou viết. "Tuy nhiên, nghĩ kỹ hơn, tôi nhận ra một khả năng khác: Back hoàn toàn có thể gửi loạt email đó cho chính mình như một cách để che đậy".

Sau thông tin trên, các diễn đàn và mạng xã hội như Reddit, X "dậy sóng" và nổ ra tranh cãi. Theo Fortune, những gì Carreyrou đưa ra "không phải phỏng đoán tồi". Back từ lâu đã là người có ảnh hưởng trong giới tiền điện tử. Hashcash, một hình thức tiền kỹ thuật số ra đời trước Bitcoin do ông phát minh, đã được ứng dụng. Back cũng là CEO Blockstream, công ty về cơ sở hạ tầng Bitcoin đời đầu và hiện tích lũy một lượng lớn Bitcoin. Tuy nhiên, Fortune cũng đánh giá các dữ kiện đủ căn cứ để khẳng định.

"Tôi không phải Satoshi, nhưng là người đầu tiên tập trung cao độ vào những tác động tích cực của mật mã học, quyền riêng tư trực tuyến và tiền điện tử đối với xã hội", Adam Back phản hồi trên X ngày 8/4. "Vì vậy, từ năm 1992 trở đi, tôi đã tích cực tham gia nghiên cứu ứng dụng về tiền số, công nghệ bảo mật trên diễn đàn Cypherpunk, dẫn đến sự ra đời của Hashcash và các ý tưởng khác".

Trước đó, một loạt tên tuổi đã được "xướng tên" là người tạo ra Bitcoin, như Hal Finney, Dorian S. Nakamoto, Nick Szabo và Elon Musk. Tuy vậy, chưa ai trong số họ được xác nhận là cha đẻ Bitcoin.

Theo TechCrunch, việc tìm ra danh tính Satoshi Nakamoto có thể ảnh hưởng đến niềm tin và thị trường. Nếu lộ diện, số Bitcoin người này nắm giữ (hiện trên một triệu token) có thể gây biến động thị trường, đồng thời làm thay đổi cách nhìn về tính phi tập trung của Bitcoin. Ngoài ra, vấn đề pháp lý và áp lực từ các chính phủ trên thế giới có thể xuất hiện. Tuy vậy, nhiều chuyên gia cho rằng Bitcoin hiện đã vận hành độc lập, không còn phụ thuộc vào người sáng lập.

Bảo Lâm tổng hợp