Trong văn hóa ẩm thực Việt, cá nước ngọt từ lâu đã là nguyên liệu quen thuộc, xuất hiện trong vô số món ăn hấp dẫn: từ canh chua, cá kho đến các món gỏi, tái… Tuy nhiên, chính một cách chế biến tưởng chừng “khoái khẩu” này lại đang trở thành nguyên nhân âm thầm gây tổn thương gan ở không ít người.
Các bác sĩ tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cảnh báo trên PNO: thói quen ăn gỏi cá nước ngọt, kết hợp với rau sống chưa đảm bảo vệ sinh, đang là “con đường ngắn nhất” đưa ký sinh trùng vào cơ thể.
Bác sĩ Thiệu đang khám cho bệnh nhân.
Khi món ăn “khoái khẩu” trở thành nguy cơ sức khỏe
Theo bác sĩ Lê Văn Thiệu, thời gian gần đây, bệnh viện tiếp nhận nhiều ca áp xe gan, nhiễm sán lá gan với điểm chung là bệnh nhân thường xuyên ăn các món cá sống hoặc tái.
Trong ẩm thực, gỏi cá vốn được ưa chuộng bởi vị tươi, ngọt, kết hợp với rau sống tạo cảm giác thanh mát. Nhưng chính cách ăn này lại tiềm ẩn rủi ro lớn.
Cá nước ngọt có thể mang ấu trùng sán lá gan. Những ấu trùng này không thể bị tiêu diệt nếu thực phẩm không được nấu chín hoàn toàn. Đặc biệt, chúng còn có thể bám trên các loại rau thủy sinh thường ăn kèm như rau ngổ, rau muống nước, ngó sen, củ sen… khiến nguy cơ “nhân đôi” khi ăn sống.
Một khi đi vào cơ thể, ký sinh trùng theo đường tiêu hóa, xâm nhập vào máu rồi “định cư” tại gan, gây tổn thương âm thầm trong thời gian dài.
Ăn gỏi cá có thể gây bệnh sán lá gan ở người.
Ăn cá thế nào để ngon miệng mà vẫn an toàn?
Câu chuyện không nằm ở việc “có nên ăn cá hay không”, mà là ăn thế nào cho đúng.
Trong ẩm thực Việt, cá là nguồn thực phẩm giàu đạm, tốt cho tim mạch và dễ chế biến. Tuy nhiên, để tận dụng giá trị dinh dưỡng mà không “rước bệnh vào người”, cần đặc biệt lưu ý:
Trước hết, nguyên tắc quan trọng nhất là ăn chín, uống sôi. Cá cần được nấu chín hoàn toàn, đặc biệt là cá nước ngọt. Các món như gỏi cá, cá tái, cá ướp chanh… không đủ nhiệt để tiêu diệt ký sinh trùng.
Thứ hai, hạn chế ăn rau sống đi kèm nếu không rõ nguồn gốc hoặc chưa được rửa sạch đúng cách. Những loại rau sống thủy sinh là môi trường dễ bám ấu trùng nhất.
Thứ ba, khi chế biến cá tại nhà, cần tách riêng dụng cụ sống – chín, rửa tay sạch sau khi sơ chế để tránh lây nhiễm chéo.
Ngoài ra, nên ưu tiên các món cá được nấu chín kỹ như cá kho, cá hấp, canh cá… Đây không chỉ là cách ăn an toàn mà còn giúp giữ trọn hương vị đặc trưng của ẩm thực Việt.
Ẩm thực ngon không đồng nghĩa với đánh đổi sức khỏe
Ẩm thực Việt phong phú và tinh tế, nhưng cũng cần đi cùng với sự hiểu biết. Một món ăn ngon không chỉ nằm ở hương vị mà còn ở cách chế biến an toàn, phù hợp với cơ thể.
Gỏi cá có thể hấp dẫn, rau sống có thể tươi ngon, nhưng nếu không được xử lý đúng cách, tất cả có thể trở thành “con dao hai lưỡi”.
Giữ lại những giá trị truyền thống là điều đáng quý, nhưng điều chỉnh thói quen để phù hợp với kiến thức khoa học hiện đại mới chính là cách bảo vệ sức khỏe lâu dài – bắt đầu từ chính những gì chúng ta ăn mỗi ngày.
Cảnh báo đặc biệt tới các gia đình đang nấu cơm bằng nồi cơm điện: Thói quen 'giữ ấm cả ngày' tiềm ẩn rủi ro lớnGĐXH - Nguy cơ không đến từ những điều xa lạ, mà lại xuất phát từ chính những thói quen quen thuộc mỗi ngày trong gian bếp.
6 món ăn dân dã trên mâm cơm gia đình giúp xương khớp 'dễ chịu hơn' khi thời tiết thay đổiGĐXH - Không ít người sau tuổi 40 có chung một cảm giác: cứ mỗi lần trời trở lạnh, ẩm hoặc chuyển mùa, xương khớp lại “lên tiếng”. Có thể là cơn đau âm ỉ ở đầu gối, cảm giác cứng khớp buổi sáng, hay đơn giản là sự khó chịu khiến việc vận động kém linh hoạt hơn.
