Nồi cơm điện từ lâu đã trở thành vật dụng không thể thiếu trong gian bếp của nhiều gia đình Việt. Không chỉ dùng để nấu cơm, chiếc nồi nhỏ này còn được tận dụng để giữ ấm, hâm nóng thức ăn, thậm chí “giữ” cơm từ bữa này sang bữa khác. Tuy nhiên, chính sự tiện lợi ấy lại vô tình hình thành một thói quen phổ biến nhưng tiềm ẩn nguy cơ: để cơm và thức ăn trong chế độ giữ ấm suốt nhiều giờ.
Nhiều người cho rằng chỉ cần nồi còn nóng là thực phẩm vẫn an toàn. Nhưng thực tế lại không đơn giản như vậy.
Giữ ấm lâu: tưởng tiện nhưng lại tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, chế độ “giữ ấm” của nồi cơm điện thường duy trì ở khoảng 60–70°C. Đây là mức nhiệt nằm sát ngưỡng nguy hiểm, nơi vi khuẩn có thể sinh sôi nếu nhiệt độ không ổn định hoặc phân bố không đồng đều trong nồi.
Thực phẩm chín nếu bị giữ ở nhiệt độ không đủ cao hoặc để quá lâu rất dễ rơi vào “vùng nguy hiểm” (khoảng 4–60°C) – môi trường lý tưởng để vi khuẩn phát triển nhanh chóng. Điều này đặc biệt đáng lo với cơm, bởi gạo có thể chứa bào tử vi khuẩn Bacillus cereus. Sau khi nấu, nếu cơm không được bảo quản đúng cách, vi khuẩn này có thể sinh độc tố gây ngộ độc, với các biểu hiện như đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy.
Không chỉ vậy, trong quá trình sử dụng, nồi cơm thường xuyên bị mở ra, đóng vào, xới cơm nhiều lần. Điều này khiến lớp cơm phía trên dễ nguội nhanh hơn, tạo ra sự chênh lệch nhiệt độ – yếu tố càng làm tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Rủi ro không nằm ở chiếc nồi, mà ở cách chúng ta sử dụng
Điều đáng nói là bản thân nồi cơm điện không có lỗi. Vấn đề nằm ở thói quen sử dụng của người dùng. Việc giữ ấm quá lâu khiến thực phẩm không còn được bảo quản trong điều kiện an toàn, dù vẫn “có vẻ” nóng.
Các chuyên gia khuyến cáo, cơm và thức ăn sau khi nấu chín nên được dùng càng sớm càng tốt. Chế độ giữ ấm chỉ nên xem là giải pháp tạm thời, không phải cách bảo quản dài hạn. Một mốc thời gian dễ nhớ là không nên để cơm trong nồi giữ ấm quá khoảng 4 giờ.
Thận trọng hơn, nhiều cơ quan an toàn thực phẩm quốc tế còn khuyến nghị nên làm nguội và bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh trong vòng 2 giờ sau khi nấu, đặc biệt với những món dễ hỏng.
Cách sử dụng nồi cơm điện an toàn hơn
Để vừa đảm bảo sức khỏe, vừa giữ được chất lượng bữa ăn, các chuyên gia đưa ra một số nguyên tắc đơn giản nhưng rất quan trọng.
Trước hết, nếu còn cơm sau bữa ăn, nên xới ra hộp sạch, dàn mỏng để nguội nhanh rồi cho vào tủ lạnh. Việc để nguyên cả nồi cơm nóng rồi chờ nguội tự nhiên trong thời gian dài lại chính là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.
Khi sử dụng lại, cần hâm nóng kỹ đến khi cơm nóng đều, bốc hơi rõ rệt. Thực phẩm sau khi đã hâm nóng không nên tiếp tục làm lạnh rồi hâm lại nhiều lần, vì điều này làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và tích tụ độc tố.
Ngoài ra, việc sử dụng nồi cơm điện đúng cách cũng góp phần đảm bảo an toàn lâu dài. Người dùng nên tránh để nồi cạn nước nhưng vẫn cắm điện, hạn chế dùng muôi kim loại gây xước lớp chống dính, vệ sinh bằng dụng cụ mềm và thường xuyên kiểm tra dây điện, phích cắm để tránh rủi ro cháy nổ.
Thịt lợn có 4 đặc điểm này, rẻ mấy cũng đừng vội mua: Cẩn thận “rước bệnh” về nhàGĐXH - Không phải miếng thịt nào trông “đẹp mắt” hay có giá rẻ cũng an toàn.
