Bộ Tư pháp Mỹ hôm 19/3 cáo buộc ba nghi phạm gồm Yih-Shyan Liaw, Ruei-Tsang Chang và Ting-Wei Sun, có liên hệ với nhà sản xuất máy chủ SuperMicro, tội vi phạm luật xuất khẩu và giúp buôn lậu lượng chip AI trị giá 2,5 tỷ USD từ Mỹ vào Trung Quốc.
Liaw đồng sáng lập SuperMicro vào năm 1993 và gia nhập ban lãnh đạo năm 2023. Chang là giám đốc bán hàng tại chi nhánh ở đảo Đài Loan, trong khi Sun là nhà thầu.
Công tố viên không nêu tên SuperMicro trong cáo trạng, mà chỉ mô tả là "một hàng sản xuất tại Mỹ". SuperMicro xác nhận đã được công tố viên liên bang thông báo về cáo trạng, nhấn mạnh họ không phải bị đơn và đang hợp tác với các nhà điều tra. Doanh nghiệp này đã đình chỉ công việc của Liaw và Chang, đồng thời cắt hợp đồng với Sun.
Chip Nvidia B200. Ảnh: Nvidia
Công tố viên cũng không đề cập hãng chế tạo chip AI, nhưng nhiều khả năng đó là sản phẩm của Nvidia. Các quan chức Mỹ cho rằng ba nghi phạm đã áp dụng hàng loạt biện pháp nhằm che giấu hoạt động khỏi nhà sản xuất SuperMicro và cơ quan kiểm soát xuất khẩu tại Mỹ.
Họ lấy máy chủ trang bị chip AI, vốn được lắp ráp tại Mỹ, rồi chuyển đến cơ sở trên đảo Đài Loan. Một doanh nghiệp Đông Nam Á đóng vai trò trung gian, làm giả giấy tờ để tiếp nhận sản phẩm và chứng minh họ sẽ sử dụng loạt máy chủ này, trong khi một công ty vận chuyển đóng gói nhằm che giấu thiết bị và gửi chúng tới Trung Quốc.
Nhóm nghi phạm cũng triển khai hàng nghìn "máy chủ giả", là những bộ máy giống hệt thiết bị thật nhưng không thể hoạt động, tại kho lưu trữ của công ty Đông Nam Á nhằm đánh lừa những đợt thanh tra từ SuperMicro và quan chức kiểm soát xuất khẩu Mỹ. Trong khi đó, thiết bị chứa chip AI thực tế đã được chuyển đến Trung Quốc.
Bộ Tư pháp Mỹ tuyên bố có hình ảnh từ máy quay an ninh cho thấy công nhân dùng máy sấy để bóc nhãn máy chủ thật rồi dán chúng lên máy chủ giả.
Các công tố viên Mỹ cho rằng Liaw đã hối thúc doanh nghiệp Đông Nam Á đặt hàng chip B200 tiến tiến dùng kiến trúc Blackwell của Nvidia, kể từ cuối 2024.
"Các vị có thể tiếp nhận bao nhiêu trong tháng 1-4? Chỉ cần con số ước chừng, sau đó chúng ta có thể đưa ra đề xuất mà Nvidia chấp nhận được. Đây là cách duy nhất tôi biết để giữ chỗ mua chip B200", Liaw viết trong tin nhắn gửi lãnh đạo công ty Đông Nam Á.
Đến năm 2025, Liaw gửi một đường link dẫn tới tuyên bố của Nhà Trắng về quy định kiểm soát xuất khẩu sản phẩm AI có hiệu lực vào cuối năm, nhấn mạnh với đối tác rằng tốc độ chuyển hàng cần tăng nhanh trước khi quy định mới được áp dụng.
"Nhóm bị đơn ngày càng liều lĩnh, khiến lượng lớn máy chủ chứa công nghệ AI trong diện kiểm soát của Mỹ được chuyển tới Trung Quốc. Tổng giá trị thiết bị buôn lậu kể từ năm 2024 đến khi bị phát hiện đã đạt mức 2,5 tỷ USD. Chỉ riêng từ cuối tháng 4/2025 đến giữa tháng 5/2025, các nghi phạm đã tuồn được số thiết bị trị giá hơn 500 triệu USD", cáo trạng có đoạn.
Điệp Anh (Theo Reuters, CNBC)
