Nhiều người nghe vợ chồng tôi có thu nhập khoảng 70 triệu một tháng thì tròn mắt ngạc nhiên. Có người buột miệng: “Thế là sướng rồi, còn lo gì nữa.” Có người thậm chí nghĩ chúng tôi keo kiệt khi vẫn tính toán từng khoản chi tiêu. Nhưng chỉ người trong cuộc mới hiểu, 70 triệu/tháng không đồng nghĩa với dư dả , nhất là khi phía sau nó là cả một danh sách dài những thứ phải lo toan.
Vợ chồng tôi ở thành phố lớn. Tiền nhà, tiền học cho con, tiền ăn uống, điện nước, xăng xe, bảo hiểm, y tế, rồi đủ thứ chi phí phát sinh không tên. Chưa kể chúng tôi còn đang trả nợ mua nhà, mỗi tháng trừ thẳng một khoản không nhỏ. Có tháng chưa kịp thở đã thấy lương về rồi lặng lẽ đi mất.
Chúng tôi không dám ốm, không dám nghỉ việc, không dám tiêu xài hoang phí. Có khoản tiền tiết kiệm gửi ngân hàng, nhưng đó là tiền để phòng lúc con ốm đau, lúc thất nghiệp, lúc có biến cố. Nói thẳng ra, đó là phao cứu sinh, không phải tiền nhàn rỗi.
Thế nhưng, bố chồng tôi không hiểu. Và tệ hơn, ông không thèm hiểu .
Trong suy nghĩ của ông, hễ ai trong họ hàng gặp chuyện khó khăn, chồng tôi mặc nhiên phải có trách nhiệm. Vì là con trai, vì “ăn nên làm ra”, vì “có điều kiện hơn người khác”. Ông không hỏi xem chúng tôi đang lo những gì, cũng không quan tâm liệu chúng tôi có đủ khả năng hay không. Ông chỉ đưa ra mệnh lệnh.
Tôi đã quen với những lần như vậy. Lúc thì góp tiền sửa nhà cho người này, lúc thì cho vay không lãi người kia, phần lớn là “giúp cho qua cơn khó”. Có những khoản đến giờ vẫn bặt vô âm tín. Tôi không oán, vì chồng tôi thương bố, thương họ hàng, và tôi cũng hiểu tâm lý “cả nể” của anh. Nhưng trong lòng, tôi luôn nơm nớp lo sợ đến một ngày nào đó, sự giúp đỡ ấy vượt quá giới hạn của gia đình nhỏ này.
Và ngày đó đã đến.
Gần đây, chị họ con bác của chồng tôi dính vào một vụ lừa đảo. Nghe theo lời mời gọi “việc nhẹ lương cao”, chị chuyển tiền đầu tư, rồi bị cuốn vào vòng xoáy nạp thêm tiền để rút vốn. Khi nhận ra thì đã mất hơn 300 triệu. Cả nhà nháo nhào, người khóc, người than, người trách.
Tôi đã nghĩ, chắc gia đình sẽ cùng nhau tìm cách, mỗi người góp một chút, hoặc nhờ pháp luật can thiệp. Nhưng không. Bố chồng tôi đùng đùng gọi điện cho chồng tôi, yêu cầu anh rút sổ tiết kiệm để hỗ trợ cho chị . Không hỏi ý kiến, không bàn bạc, chỉ là mệnh lệnh.
Ông nói: “Người nhà cả, nó là chị họ mày, không giúp thì ai giúp. Nhà mình có tiền mà làm ngơ thì còn mặt mũi nào nhìn họ hàng.”
Tôi nghe mà tôi vừa tức vừa uất vừa thương chồng. Sổ tiết kiệm ấy không phải tiền dư. Đó là tiền chúng tôi chắt chiu suốt nhiều năm, để phòng khi con đau ốm nặng, để nếu chẳng may một trong hai vợ chồng mất việc còn có đường lui. Nhưng trong mắt bố chồng, đó chỉ là “tiền để đó”.
Tôi không trách người chị họ kia. Ai cũng có lúc sai lầm, ai cũng có thể là nạn nhân. Nhưng tôi không chấp nhận việc gia đình tôi phải gánh hậu quả cho lựa chọn của người khác , chỉ vì hai chữ họ hàng.
Điều khiến tôi bất mãn nhất không phải là tiền, mà là cảm giác mình và gia đình nhỏ của mình bị xem nhẹ. Dường như trong suy nghĩ của bố chồng, trách nhiệm của con trai là với họ hàng trước, còn vợ con chỉ là thứ yếu. Chúng tôi phải hy sinh sự an toàn của mình để giữ trọn “nghĩa”.
Tôi đã nói chuyện thẳng thắn với chồng. Lần đầu tiên, tôi không chọn im lặng. Tôi nói rằng nếu rút sổ tiết kiệm lần này, sẽ không có điểm dừng. Hôm nay là chị họ, ngày mai sẽ là ai nữa? Và đến lúc gia đình mình gặp biến cố, liệu có ai đứng ra rút tiền giúp lại không?
Chồng tôi im lặng rất lâu. Tôi biết anh bị kẹt giữa hai bên. Một bên là bố, là họ hàng, là áp lực đạo lý. Một bên là vợ con, là trách nhiệm mà anh đã chọn khi lập gia đình. Cuối cùng, anh thừa nhận một điều mà tôi chờ đợi từ lâu: anh cũng mệt mỏi .
Thu nhập 70 triệu nghe thì lớn, nhưng áp lực cũng lớn tương ứng. Không ai có quyền lấy danh nghĩa tình thân để tiêu tiền của người khác, nhất là khi người đó cũng đang gồng mình sống.
Tôi không mong bố chồng hiểu hết. Tôi chỉ mong ông chịu lắng nghe, hoặc ít nhất là đừng áp đặt. Bởi làm con, chúng tôi có hiếu. Nhưng làm cha mẹ, chúng tôi cũng có trách nhiệm bảo vệ gia đình nhỏ của mình.
Giúp đỡ là tự nguyện, không phải nghĩa vụ. Và sự hy sinh chỉ có ý nghĩa khi nó không đẩy người khác vào chỗ bất an.
