Mới đây, Cục Quản lý Sản phẩm Y tế Quốc gia Trung Quốc công bố lệnh cấm sản xuất nhiệt kế thủy ngân trên toàn quốc, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1. Thông tin này đã kích hoạt làn sóng mua sắm cuồng nhiệt, với giá cả tại một số thành phố tăng vọt chỉ sau một đêm. Cơn sốt mua nhiệt kế thủy ngân cho thấy nhiều gia đình vẫn tin tưởng mạnh mẽ vào một thiết bị rẻ tiền và chính xác, nhưng lại tiềm ẩn rủi ro đối với môi trường và sức khỏe, báo Trung Quốc China Daily đưa tin.
Tại Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, giá một chiếc nhiệt kế thủy ngân đã tăng từ 5 nhân dân tệ (0,71 USD) lên khoảng 30 nhân dân tệ.
“Dù đắt thế nào, tôi cũng cần phải có vài cái,” bà Vương Hồng, người dân Vũ Hán, nói. Đây là tâm lý chung của những người xếp hàng bên ngoài các hiệu thuốc công cộng.
Chủ cửa hàng Tân Ân Bình cho biết ông đã bắt đầu hạn chế số lượng bán ra khi nguồn cung dần cạn kiệt. Mỗi khách hàng có thể mua hai chiếc mỗi lần, ông nói, nhưng ngay cả điều đó cũng có thể không kéo dài. “Vì quá nhiều người đang tích trữ, hàng sẽ hết rất nhanh.”
Nhiệt kế thủy ngân được sản xuất tại một công ty thiết bị vật tư y tế ở Giang Tô, Trung Quốc. (Ảnh chụp năm 2015, nguồn: China Daily)
Nguyên nhân của cơn sốt này chính là sự quen thuộc của nhiệt kế thủy ngân với người dân Trung Quốc. Ông Tân cho biết nhiệt kế thủy ngân đã được sử dụng trong nhiều hộ gia đình suốt hàng chục năm, và một số khách hàng cảm thấy không yên tâm khi chuyển sang loại khác. Nhiều người biết về lệnh cấm qua mạng xã hội và vội vã mua thứ mà họ xem là công cụ đáng tin cậy để theo dõi tình trạng ốm đau của người thân.
Trên mạng, tình hình cũng tương tự, và người bán cho biết các lựa chọn giá rẻ đã hết hàng chỉ trong vòng một tuần. Một cửa hàng hiệu thuốc lớn trên Tmall, nền tảng mua sắm trực tuyến, đã giới hạn giá một chiếc nhiệt kế ở mức 18,5 nhân dân tệ nhằm làm chậm lại làn sóng mua tích trữ. “Chúng tôi biết rằng cuối cùng chúng sẽ bị loại bỏ dần, nhưng nhiều người đơn giản là không thể chấp nhận việc phải chia tay với chúng,” người bán nói.
Một phần của cam kết quốc tế
Theo China Daily, việc loại bỏ dần nhiệt kế thủy ngân là kết quả của một cam kết quốc tế. Trung Quốc là quốc gia ký kết Công ước Minamata về Thủy ngân, một hiệp ước toàn cầu được thông qua năm 2013 nhằm giảm việc sử dụng kim loại độc hại này. “Đây là một biện pháp không thể tránh khỏi,” bà Tô Tinh, chuyên gia y tế công cộng tại Đại học Thanh Hoa, cho biết.
Mặc dù hiệp ước kêu gọi hành động vào năm 2020, thời hạn năm 2026 của Trung Quốc cho phép các nhà sản xuất có một giai đoạn chuyển tiếp.
Những nguy hiểm liên quan đến thủy ngân đã được ghi nhận rõ ràng. Khi nhiệt kế bị vỡ, thủy ngân bay hơi thành dạng hơi vô hình và không mùi. Việc hít phải có thể gây tổn hại đến hệ thần kinh và thận. Ngay cả một lượng nhỏ cũng có thể làm nồng độ thủy ngân trong một căn phòng thông thường vượt xa giới hạn khuyến nghị, và thủy ngân có thể tồn tại lâu dài trong môi trường và di chuyển qua chuỗi thực phẩm.
Khi nhiệt kế bị vỡ, thủy ngân bay hơi thành dạng hơi vô hình và không mùi. Việc hít phải có thể gây tổn hại đến hệ thần kinh và thận. (Ảnh minh họa)
Lệnh cấm áp dụng đối với hoạt động sản xuất, chứ không phải việc sở hữu hoặc bán lượng hàng tồn kho hiện có. Điều này đã làm giảm bớt một số lo ngại nhưng vẫn đặt ra nhu cầu về giáo dục kiến thức.
Theo bà Tô, giáo dục cộng đồng hiện là ưu tiên hàng đầu. Việc xử lý đúng cách một thiết bị bị vỡ đòi hỏi phải thông gió cẩn thận, đeo găng tay và niêm phong để thải bỏ như chất thải nguy hại.
Tuy nhiên, các bệnh viện đã đi trước một bước. Nhiều cơ sở đã bắt đầu thay thế nhiệt kế thủy ngân từ nhiều năm trước bằng các thiết bị kỹ thuật số và hồng ngoại, với lý do như khả năng ghi chép tự động và giảm nguy cơ lây nhiễm.
Ngô Âm, điều dưỡng trưởng tại Bệnh viện số 9 Vũ Hán, cho biết quá trình chuyển đổi bắt đầu cách đây năm năm. Nhiệt kế điện tử hiện được sử dụng ở tất cả các khoa. Những lợi ích như tự động tải dữ liệu lên hệ thống và giảm nguy cơ lây nhiễm chéo đã nhanh chóng trở nên rõ ràng.
Các nhà sản xuất cũng đã chuẩn bị cho sự thay đổi này. Công ty Thiết bị & Vật tư Y tế Yuyue, từng là một doanh nghiệp thống lĩnh trong lĩnh vực nhiệt kế thủy ngân, cho biết các sản phẩm chứa kim loại này hiện chỉ còn chiếm một tỷ lệ nhỏ trong hoạt động kinh doanh khi công ty chuyển hướng sang các thiết bị điện tử.
Các lựa chọn thay thế hiện nay bao gồm nhiệt kế kỹ thuật số tiêu chuẩn cũng như các thiết bị đo tai và trán sử dụng công nghệ hồng ngoại.
Các chuyên gia cho biết những sản phẩm này dựa vào cảm biến và hệ thống hiệu chuẩn để duy trì độ chính xác. Những tiến bộ trong những năm gần đây đã giúp các thương hiệu hàng đầu đáp ứng các yêu cầu lâm sàng, xoa dịu lo ngại về việc liệu chúng có thể sánh ngang với các mẫu nhiệt kế thủy tinh truyền thống hay không.
Tuy nhiên, đối với nhiều người tiêu dùng, niềm tin được xây dựng qua nhiều thế hệ sẽ cần thời gian lâu hơn để được thay thế.
