Nam thanh niên chơi pháo tự chế khiến bàn tay bị nát, máu chảy xối xả, nguy cơ đứt lìa và bỏng nặng. Điều dưỡng Nguyễn Thị Thu Hương, 35 tuổi, tổng đài viên Trung tâm Cấp cứu 115 TP HCM, vừa hướng dẫn người nhà bình tĩnh băng ép, cầm máu, đồng thời điều phối xe cấp cứu xuất trạm. Trong những tình huống này, nếu không sơ cứu đúng cách ngay trong lúc chờ xe đến, nạn nhân có thể ảnh hưởng tính mạng.
"Cảm giác xót xa lắm, thay vì nghe vui đón giao thừa thì lại nghe tin người trẻ mất tay, tàn phế ngay thềm năm mới, sao mà chơi dại quá", chị nói.
Tại căn phòng trực sáng đèn 24/24h của Trung tâm Cấp cứu 115, với kíp trực 10 người, Tết không phải là dịp nghỉ ngơi mà là một guồng quay hối hả với những cuộc gọi cứu thương dồn dập. Thạc sĩ Nguyễn Trọng Hiển, Trưởng khoa Điều hành, cho biết tai nạn giao thông có xu hướng giảm nhờ quy định nồng độ cồn, nhưng áp lực lại chuyển sang các ca tai nạn sinh hoạt, đả thương, pháo nổ và bệnh nền trở nặng. "Tết nhất sinh hoạt đảo lộn, ăn uống không kiểm soát khiến nhiều người bệnh mãn tính nguy kịch, đa phần gọi đến là bệnh đã rất nặng", ông nhận định.
Đặc thù lớn nhất của trực Tết là cuộc chiến tâm lý. Tâm lý người dân thường kiêng kỵ bệnh viện đầu năm, nên khi buộc phải gọi 115, sự sợ hãi thường lên đến tột độ.
"Có những cuộc gọi bắt máy lên chỉ nghe tiếng khóc, không nói được lời nào", chị Hương kể. Điển hình như một ca điện giật mới đây. Người đàn ông trung niên bị điện giật ngưng tim tại nhà. Người vợ hoảng loạn tột độ, những người xung quanh cũng cuống cuồng lay gọi bệnh nhân, hầu như không xử lý được gì.
Để giải quyết bài toán này, khoảng ba năm qua, trung tâm áp dụng quy trình gọi video kết nối trực tiếp hiện trường. Qua màn hình cuộc gọi trực tuyến, chị Hương và các đồng nghiệp hướng dẫn họ ép tim liên tục suốt 15 phút. Khi kíp cấp cứu đến nơi, bệnh nhân đã có mạch trở lại nhờ người nhà ép tim đúng cách theo hướng dẫn. "Những lúc đó, bao nhiêu mệt mỏi tan biến hết", nữ điều dưỡng chia sẻ.
Điều dưỡng Thu Hương, tổng đài viên Trung tâm Cấp cứu 115 TP HCM, hướng dẫn người nhà ép tim qua màn hình cuộc gọi video. Ảnh: Lê Phương
Cách đó một vách ngăn, Tuyết Nhung, 33 tuổi, vừa dứt cuộc gọi này đã nhoài người bắt ngay cuộc gọi khác khi tiếng chuông lại réo vang. Nữ điều dưỡng chỉnh lại tai nghe, đôi tay lướt nhanh trên bàn phím để điều phối xe trong khi miệng liên tục trấn an người nhà. Tốt nghiệp cử nhân chuyên ngành paramedic (cấp cứu ngoại viện) của Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, Nhung đủ kỹ năng xông pha hiện trường, nhưng cô chọn vị trí ngay sau bàn tổng đài này. Thay vì trực tiếp cầm máu, băng bó, ép tim, Nhung giúp người qua chiếc tai nghe và sự điềm tĩnh qua giọng nói.
Với Nhung, áp lực ngày Tết không chỉ nằm ở số lượng cuộc gọi tăng đột biến mà còn ở sự phối hợp của người dân. Nhiều ca ngưng tim, chỉ cần chậm 1-2 phút là đã có thể mất não. "Em chỉ mong người dân bình tĩnh, thay vì hối thúc 'xe tới chưa', hãy tập trung phối hợp sơ cứu theo hướng dẫn, đó mới là cơ hội sống còn của người thân họ", Nhung nói.
Công việc của tổng đài viên không dừng ở bắt máy và hướng dẫn sơ cứu. Khi xảy ra cháy nổ, tai nạn hàng loạt, họ là "trạm điều phối trung tâm", liên thông tức thì với 113, 114, đồng thời phát lệnh báo động đến các bệnh viện để chuẩn bị giường cấp cứu, máy thở và êkíp tiếp nhận.
Điều dưỡng Tuyết Nhung xử lý cuộc gọi cấp cứu tại Trung tâm Cấp cứu 115 TP HCM. Ảnh: Lê Phương
Tết năm nay, gánh nặng dồn lên vai kíp trực càng lớn khi hệ thống 115 TP HCM sáp nhập, tiếp nhận thêm cuộc gọi từ các địa bàn rộng như Bà Rịa Vũng Tàu, Bình Dương cũ... Lưu lượng tăng khoảng 30%, trung bình 1.500 cuộc mỗi ngày. Giữa những ca nguy kịch, họ còn phải "lọc" cả các cuộc gọi trêu đùa, quấy rối của người say xỉn - những tạp âm mệt mỏi trong ca trực kéo dài 24 giờ.
Một ca xuyên Tết, họ chỉ kịp thay nhau chợp mắt vài phút, ăn vội bữa cơm rồi lại đeo tai nghe. Không trực tiếp có mặt ở hiện trường, không nhìn thấy bệnh nhân, nhưng những "người dẫn đường" ấy vẫn lặng lẽ giành giật sự sống cho người xa lạ qua từng cuộc gọi giữa ngày đầu năm mới.
Lê Phương
