Năm 2021, giữa những ngày Quảng Ninh phong tỏa vì Covid-19, chị Khanh ngồi lặng lẽ trong nhà vệ sinh, cố kìm nén cơn đau từ những tia xạ và virus Covid cộng hưởng càn quét qua vùng họng loét nát. "Cảm giác như có ai cầm mảnh sành cứa đi cứa lại vào cổ mình", chị Khanh, nay 42 tuổi, nhớ lại. Đó là một trong những ngày đen tối nhất trong hành trình 5 năm chiến đấu với căn bệnh ung thư của người phụ nữ vốn coi mình là "lì lợm".
Chị Khanh vốn khỏe mạnh, tự tin và bản lĩnh. Khi một hạch nhỏ xuất hiện bên cổ, chị nghĩ viêm mạn tính thông thường. Sau nhiều lần kiểm tra tại nhiều bệnh viện, kết quả sinh thiết xác định "tế bào ác tính" khiến người phụ nữ bàng hoàng.
Nỗi sợ hãi không dừng lại. Các bác sĩ giải thích rằng khối hạch chỉ là cái "ngọn" di căn, còn "gốc rễ" ung thư vẫn lẩn khuất đâu đó. Kể từ đó là chuỗi ngày xét nghiệm liên tục từ họng, dạ dày đến tử cung bào mòn người phụ nữ, nhưng vẫn không tìm thấy thủ phạm. Chị đến Bệnh viện K Tân Triều, kết quả chụp PET/CT nghi ngờ ung thư vòm họng, giai đoạn 4B. Từ đó, bác sĩ quyết định điều trị theo hướng ung thư vòm họng, dù vẫn chưa thể khẳng định tuyệt đối.
Đứng trước lằn ranh sinh tử với tỷ lệ sống mong manh 50-50, chị hỏi thẳng bác sĩ: "Nếu anh là em, anh có điều trị không?". Câu trả lời của bác sĩ: "Anh sẽ điều trị, vì nếu không, cơn đau khi bệnh nặng còn khủng khiếp hơn nhiều" đã đánh thức bản năng sinh tồn, buộc chị mạnh mẽ, vùng lên để chiến đấu với bệnh tật.
Ung thư vòm họng là loại thường gặp nhất trong các ung thư vùng đầu cổ, vị trí phía sau mũi nên đôi khi có tên gọi ung thư vòm mũi họng. Loại ung thư này khá phổ biến ở các nước châu Á, trong đó có Việt Nam. Triệu chứng nổi hạch vùng cổ cũng khá thường gặp trong ung thư vòm họng. Tuy nhiên, đa số trường hợp nổi hạch cổ do viêm nhiễm vùng tai mũi họng gây ra. Hạch do ung thư di căn thường có đặc điểm hạch to trên một cm, ít đau, cứng và di động kém.

Chị Khanh khi bắt đầu truyền hóa chất vào đầu tháng 11/ 2021 ở viện K3 Tân Triều. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Giai đoạn xạ trị trùng với thời điểm mắc Covid-19 khiến niêm mạc họng chị loét nát, cổ họng bị tia xạ đốt cháy, da cổ bỏng rát, "nuốt nước lọc mà xót như nuốt axit". Nhiều đêm, chị trốn xuống nhà vệ sinh tầng một, ngửa cổ hét lên để giải tỏa. Tất cả thuốc giảm đau thông thường không còn hiệu quả khiến ý chí của người phụ nữ lung lay.
Có những ngày, chị ngồi "đánh vật" với cốc nước ép dưa hấu suốt 6 tiếng đồng hồ, nước sủi bọt mà vẫn không nuốt nổi một nửa. "Nhưng không ăn là chết, nên phải cố," chị nói. Chị tìm đọc những bài viết về tác dụng phụ, hỏi những bệnh nhân trong nhóm hỗ trợ bệnh nhân ung thư hoặc những người đã điều trị xong để hiểu hơn về điều trị, chuẩn bị trước tâm lý và cách giải quyết.
Chị nhận ra nếu buồn nôn thì chờ hết nôn rồi ăn, đau thì dùng thuốc giảm đau, còn không thì cố chịu, bởi "nó cũng chỉ kéo dài vài tháng thôi chứ đâu phải cả đời". Khi hóa trị, da cổ bị cháy, mồ hôi ra nhiều gây xót, ngứa, dễ viêm. Chị học cách vệ sinh cẩn thận, tránh gãi để không bị loét. Chị tự mua ống thông dạ dày, luồn dây qua mũi để bơm dinh dưỡng nhằm "giữ lại chút sức tàn mà chiến đấu".
Thỉnh thoảng, chị nghĩ đến một cái chết nhân đạo để giải thoát. Nhưng rồi, chị tự dựng lên hai "bức tường" ngăn sóng dữ. Một là sự lì lợm bản năng, "đã quyết thì không bao giờ bỏ cuộc". Hai là nỗi lo lắng về đứa con 8 tuổi sẽ bơ vơ khi thiếu bàn tay bảo vệ của mẹ. "Tôi nhất định phải sống. Sống thêm một ngày, một tháng tôi cũng đánh đổi," chị quả quyết.

Để vượt qua bệnh tật, chị Khanh tự tạo niềm vui cho mình, đi du lịch nhiều nơi thay vì ủ rũ nằm một chỗ. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Tháng 2/2022, kết quả siêu âm không còn ghi nhận cơ thể chị bất thường. Sức khỏe phục hồi kỳ diệu, vị giác trở lại, tuyến nước bọt phục hồi 70-80%. Chị Khanh trở về nhà với một hình hài khác lạ, với mái tóc mới lún phún mọc, cơ thể gầy gò nhưng ánh mắt rực sáng niềm lạc quan.
Công việc thẩm mỹ cũ không còn phù hợp, chị quay lại với nghề dạy tiếng Anh - niềm đam mê từ thuở nhỏ. "Nghề giáo không cần ngoại hình hoàn hảo, chỉ cần kiến thức và cái tâm", chị giải thích.
Với chị Khanh, ung thư không phải là dấu chấm hết, mà là một dấu phẩy. Sau dấu phẩy ấy, chị viết tiếp một chương đời chất lượng hơn. Chị trở thành một "chiến sĩ" chống tin giả, quyết liệt bài trừ việc bỏ điều trị để theo đuổi thực phẩm chức năng hay "chữa lành tự nhiên".
Bác sĩ Bùi Văn Đức, Phó Trưởng Khoa Xạ trị - Y học hạt nhân, Bệnh viện Bãi Cháy, cho biết chị Khanh là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chiến lược điều trị đa mô thức (hóa chất - xạ trị IMRT - theo dõi sát) tại khoa, đặc biệt trong các trường hợp ung thư vòm họng giai đoạn tiến triển, hạch cổ di căn nhiều nhóm.
"Nhờ kiên trì điều trị và tinh thần lạc quan, người bệnh chiến thắng bệnh tật kéo dài thời gian sống, chất lượng sống tốt", bác sĩ nói.

Hiện tại, chị Khanh tiếp tục truyền cảm hứng cho nhiều bệnh nhân ung thư, hỗ trợ mọi người chiến đấu bệnh tật. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Bước qua lằn ranh sinh tử, chị Khanh học được cách buông bỏ những mối quan hệ không xứng đáng, trân trọng cuộc sống.`Chị ví mình được sinh ra lần thứ hai. "Ngoại hình chỉ thay đổi tạm thời, tóc sẽ mọc lại, nhưng mạng sống thì chỉ có một. Ung thư tinh thần mới là thứ đáng sợ nhất," chị nhắn nhủ.
Diệu Tâm - Thùy An



































