Vào giữa mùa đông, khi nhiều loại rau củ trái vụ trở nên đắt đỏ và kém tươi, gừng non lại âm thầm xuất hiện trên các sạp chợ với vẻ ngoài mộc mạc: Củ nhỏ, còn dính đất, vỏ mỏng, màu vàng nhạt pha chút tím hồng và mùi thơm rất dễ chịu. Không quá cay nồng như gừng già, gừng non giòn, mềm và có vị ngọt nhẹ, nhờ đó ngày càng được ưa chuộng trong bữa cơm gia đình. Nhiều người sành ăn ví gừng non như “nhân sâm của các loại rau củ” vì giá rẻ, dễ mua nhưng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt là lá lách và hệ miễn dịch.
Bạn có thể dùng gừng mềm làm nguyên liệu để nấu trực tiếp, ép nước hoặc ngâm muối để dùng
Thông thường tháng Giêng là thời điểm gừng non vào mùa rộ nhất. Đây là loại gừng được trồng trong hầm hoặc thu hoạch sớm, khi củ chưa phát triển hoàn toàn. Nhờ đó, gừng non giữ được độ tươi, nhiều nước và ít xơ, rất thích hợp để chế biến đa dạng món ăn. So với gừng già thường chỉ dùng làm gia vị, gừng non có thể ăn như một loại rau thực thụ.
BS da liễu nói thẳng: Đây là lý do da phụ nữ nhanh sạm, nhăn hơn vào mùa lạnh, đáng tiếc nhiều người không biếtĐỌC NGAY
Về mặt dinh dưỡng, gừng non vẫn chứa gingerol – hoạt chất quý tạo nên công dụng đặc trưng của gừng, nhưng ở mức độ dịu hơn. Gingerol có khả năng chống oxy hóa, kháng viêm, hỗ trợ làm ấm cơ thể và cải thiện tuần hoàn máu. Ngoài ra, gừng non còn cung cấp vitamin C, vitamin nhóm B, kali, magie và một số nguyên tố vi lượng có lợi cho quá trình trao đổi chất.
ThS.BS Nguyễn Thị Hồng Nhung, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng tại Hà Nội, cho biết: “Trong Đông y, gừng có tính ấm, quy vào kinh tỳ và vị, giúp ôn trung, tán hàn, hỗ trợ tiêu hóa. Gừng non có ưu điểm là tính ấm vừa phải, không gây khô nóng như gừng già, nên phù hợp với người thể trạng yếu, người cao tuổi hoặc người hay bị lạnh bụng, đầy hơi vào mùa đông.” Việc bổ sung gừng non vào bữa ăn hằng ngày giúp kích thích tiêu hóa, cải thiện chức năng lá lách – cơ quan đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thu và vận chuyển dưỡng chất theo quan niệm Đông y.
Gừng non và gừng già đều có hàm lượng vitamin và chất khoáng tương đối như nhau
Không chỉ tốt cho tiêu hóa, gừng non còn được đánh giá cao trong việc nâng cao sức đề kháng. Hàm lượng vitamin C và các hợp chất chống viêm giúp cơ thể chống lại cảm lạnh, cảm cúm – những bệnh thường gặp trong mùa đông. Với những người hay bị tay chân lạnh, mệt mỏi khi trời rét, ăn gừng non đúng cách có thể giúp cơ thể ấm lên từ bên trong.
Một điểm cộng khác của gừng non là “ăn được cả củ”. Vỏ gừng non rất mỏng, không cần gọt bỏ như gừng già. Phần mầm, thân non đều có thể chế biến, nhờ đó hạn chế lãng phí thực phẩm. Tuy nhiên, chuyên gia dinh dưỡng cũng lưu ý không nên lạm dụng. Mỗi ngày chỉ nên dùng khoảng 20–30g gừng non, kết hợp đa dạng với các thực phẩm khác để đạt hiệu quả tốt nhất.
Không nên dùng gừng tươi đã bị đập dập, nẫu và mọc mầm bởi lúc này gừng đã sinh ra các chất độc, làm tổn hại đến các cơ quan chức năng của cơ thể như gan, thực quản,...
Trong ẩm thực, gừng non được xem là nguyên liệu “đa năng”. Một số món ăn phổ biến, dễ làm và tốt cho sức khỏe có thể kể đến như:
– Thịt kho gừng non: Gừng non thái sợi kho cùng thịt ba chỉ hoặc thịt vai, giúp món ăn bớt ngấy, thơm ấm, rất phù hợp trong ngày lạnh.
– Cá hấp gừng non: Gừng non khử mùi tanh, làm dậy vị ngọt tự nhiên của cá, đồng thời hỗ trợ tiêu hóa sau bữa ăn.
– Gà xào gừng non: Món ăn giàu đạm, kết hợp gừng non giúp tăng tính ấm, phù hợp cho người mới ốm dậy.
– Gừng non ngâm chua ngọt: Vị giòn, chua nhẹ kích thích vị giác, ăn kèm các món nhiều dầu mỡ.
– Canh rau cải nấu gừng non: Thanh nhẹ, dễ ăn, giúp làm ấm cơ thể và phòng cảm lạnh.
Ngoài ra, gừng non còn có thể thái lát mỏng pha trà cùng mật ong hoặc táo đỏ, tạo thành thức uống ấm giúp thư giãn, giảm cảm giác lạnh tay chân và hỗ trợ giấc ngủ.
Dù mang lại nhiều lợi ích, một số đối tượng như người bị viêm loét dạ dày nặng, trào ngược dạ dày thực quản hoặc đang sốt cao nên hạn chế ăn gừng, kể cả gừng non. Tốt nhất, nên lắng nghe cơ thể và sử dụng với lượng vừa phải.Chỉ cần biết cách chế biến và sử dụng hợp lý, loại củ dân dã này hoàn toàn xứng đáng với danh xưng “nhân sâm trong các loại rau củ”, góp phần bảo vệ sức khỏe cả gia đình trong những ngày lạnh nhất trong năm.
