Ngày 13/3, Reuters trích dữ liệu của các công ty theo dấu tàu biển Lloyd’s List Intelligence và MarineTraffic cho thấy ít nhất 10 tàu do các công ty Hy Lạp vận hành và ít nhất 2 tàu do Trung Quốc vận hành đã đi qua eo biển Hormuz từ khi xung đột tại Trung Đông xảy ra ngày 28/2. Số tàu này chở cả dầu và hàng hóa thông thường.
Các nguồn tin của Reuters cho biết những công ty liên quan gồm Dynacom của ông trùm vận tải George Prokopiou (Hy Lạp) và Aeolos Management của gia đình Embiricos (Hy Lạp).
Các tàu dầu ở vùng biển gần eo biển Hormuz ngày 11/3. Ảnh: Reuter
Các tàu này chấp nhận nguy cơ bị phá hủy bởi thủy lôi, tên lửa và máy bay không người lái để đổi lấy cơ hội kiếm hàng triệu USD lợi nhuận nhanh chóng. Quân đội Iran đã tấn công nhiều tàu đi qua Hormuz, tuyên bố đóng eo biển này và cảnh báo giá dầu có thể lên 200 USD một thùng. Ít nhất 16 tàu đã bị tấn công, trong đó có các tàu do Hy Lạp vận hành.
"Rủi ro rất lớn. Nhưng biển cả vốn luôn là ngành kinh doanh nguy hiểm", một chủ tàu Hy Lạp tham gia các chuyến đi này cho biết trên Reuters.
Dù vậy, lợi nhuận họ thu về là rất lớn. Các chủ tàu dầu có thể kiếm tới 500.000 USD mỗi ngày cho một hợp đồng thuê tàu - cao nhất 6 năm, theo dữ liệu của các hãng môi giới vận tải biển. Ngay cả khi phải trả phí bảo hiểm chiến tranh rất cao và tăng lương cho thủy thủ, các công ty vẫn có thể thu về hàng triệu USD cho mỗi chuyến đi kéo dài nhiều ngày, các nguồn tin trong ngành cho biết trên Reuters.
WSJ tiết lộ các tàu của Dynacom được trang bị lính gác có vũ trang để tuần tra trên boong. Tuy vậy, họ cũng gần như không thể làm được gì nếu bị tấn công bằng tên lửa, thiết bị không người lái hoặc thủy lôi.
Diễn biến này phản ánh sức hút tài chính từ giá dầu tăng vọt và cước tàu leo thang kể từ khi chiến sự bắt đầu. Giá dầu Brent hiện đã lên 103 USD một thùng, còn dầu WTI là 98 USD, tăng 50% trong xung đột. Trước đó, Eo biển Hormuz chuyên chở khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 12/3 về tình hình căng thẳng ở Hormuz, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng các tàu thương mại nên "thể hiện sự can đảm" và di chuyển qua tuyến hàng hải huyết mạch này. "Không có gì phải sợ cả. Họ không có hải quân và chúng ta đã đánh chìm tất cả tàu của họ", ông nói.
Trước đó, ông cũng tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ hộ tống tàu khi cần thiết. Tuy nhiên, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright hôm 12/3 thừa nhận hải quân nước này chưa thể lập tức hộ tống tàu dầu qua eo biển Hormuz, do thiếu nguồn lực. Họ chỉ có thể triển khai hoạt động sau vài tuần nữa.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 13/3 thì cho biết chưa có bằng chứng rõ ràng rằng Iran đã đặt lôi tại Hormuz. Dù vậy, trên Reuters, Stephen Cotton, Tổng thư ký Liên đoàn Công nhân Vận tải Quốc tế (ITF), nói rằng việc đi qua eo biển lúc này là một ý tưởng tồi tệ. "Đưa thủy thủ đi qua eo Hormuz lúc này chẳng khác nào đẩy họ vào vùng chiến sự", ông nói.
Các biện pháp mà chủ tàu hiện áp dụng gồm tắt thiết bị nhận dạng AIS để tránh bị quân đội Iran phát hiện, và di chuyển vào ban đêm. "Việc một số hãng tắt AIS để lén đưa tàu qua và tránh bị tấn công là cực kỳ đáng lo ngại. Đó là đánh cược với tính mạng thủy thủ", Cotton nói.
Những chuyến đi này được coi là táo bạo nhất kể từ những năm 1980. Khi đó, tỷ phú John Fredriksen (Na Uy) kiếm bộn trong "cuộc chiến tàu dầu", khi các tàu của ông chấp nhận nguy cơ trúng tên lửa để bốc xếp và vận chở dầu trong xung đột Iran - Iraq.
Hà Thu (theo Reuters)
