Do xung đột tại Trung Đông, trong giai đoạn 1/3-9/3, VN-Index, chỉ số đại diện cho sàn Giao dịch Chứng khoán TP HCM), đã giảm hơn 228 điểm, về còn 1.652 điểm, thấp nhất từ tháng 11 năm ngoái. Tuy nhiên, chỉ số này cũng đã phục hồi khoảng 76 điểm trong hai phiên gần đây.
Sau những đợt rung lắc mạnh của thị trường, nhiều lãnh đạo cùng người nhà đã đăng ký gom cổ phiếu của công ty nhằm "đỡ giá", trấn an cổ đông. Ước tính 14 giao dịch nội bộ có thể diễn ra trong một tháng tới với tổng số tiền khoảng 3.062 tỷ đồng, tính theo thị giá các cổ phiếu ngày 11/3.
Thương vụ đáng chú ý nhất là của ông Trần Vũ Minh, con trai của ông Trần Đình Long, Chủ tịch tập đoàn Hòa Phát. Doanh nhân này dự kiến chi khoảng 1.300 tỷ đồng để "gom" 50 triệu cổ phiếu HPG sau khi thị giá HPG hôm 9/3 xuống đáy 6 tháng.
Ông Danny Le, ông Nguyễn Phước Hùng Anh Victor và bà Nguyễn Thị Thu Hà cũng sắp chi ra số tiền lớn không kém, lên đến hàng trăm tỷ đồng, để mua thêm cổ phần của công ty.
Trong đó, ông Danny Le, Tổng giám đốc Masan Group, sắp gom 5 triệu cổ phiếu MSN, ước tính gần 400 tỷ đồng. Trước động thái của doanh nhân này, thị giá của MSN đã rơi về mức 68.300 đồng mỗi đơn vị, thấp nhất 9 tháng.
Tương tự, cổ phiếu của hãng hàng không Vietjet cũng đã giảm khoảng 30% từ đỉnh. Trước tình hình trên, ông Nguyễn Phước Hùng Anh Victor, con trai tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo, đã đăng ký mua 2 triệu đơn vị VJC, tương đương hơn 300 tỷ đồng.
Bà Nguyễn Thị Thu Hà, mẹ của Tổng giám đốc Hà Đô Nguyễn Trọng Minh, cũng dự chi khoảng 139 tỷ đồng để mua 5 triệu cổ phiếu HDG. Nếu giao dịch hoàn tất, tỷ lệ sở hữu của bà Hà tại Tập đoàn Hà Đô sẽ là hơn 1,35% vốn điều lệ.
Nhiều doanh nhân khác cũng sẵn sàng chi hàng chục tỷ đồng để tăng sở hữu tại công ty có thể kể đến như Ông Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch Hoàng Anh Gia Lai; Ông Nguyễn Dũng, Tổng giám đốc Thép SMC; Ông Doãn Chí Thiên, Tổng giám đốc Nam Việt; Ông Nguyễn Văn Đạt, Chủ tịch Phát Đạt... Đây là một số tiền không nhỏ, gấp hàng chục lần thu nhập bình quân đầu người của một người Việt Nam, khoảng hơn 130 triệu đồng mỗi năm.
Một trường hợp đặc biệt khác đang diễn ra tại DIC Corp, khi gia đình của Chủ tịch Nguyễn Hùng Cường đã bị bán giải chấp hơn chục triệu cổ phiếu từ đầu năm. Thị giá của DIG cũng đã giảm 30% trong cùng khoảng thời gian. Vì vậy, DIC Corp đã lên kế hoạch mua lại cổ phiếu quỹ, tối đa 5% vốn công ty, tương đương giá trị gần 600 tỷ đồng.
Giao dịch tại sàn chứng khoán Yuanta, quận 1, tháng 2/2022. Ảnh: Quỳnh Trần
Nói với VnExpress, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cho biết việc mua cổ phiếu của những người nội bộ, cổ đông lớn là điều thường thấy mỗi khi thị trường biến động mạnh. Trước đó, lúc điểm số giảm sâu hồi tháng 3, tháng 4/2022, Chủ tịch Tập đoàn Trí Việt, CEO Gelex, hay Chủ tịch Đất Xanh cũng đã chi hàng trăm tỷ đồng gom cổ phiếu công ty.
Chuyên gia của Chứng khoán Yuanta đánh giá động thái này có thể mang lại lợi ích cho cả ba bên, gồm doanh nghiệp, cổ đông và chính những lãnh đạo này.
Đầu tiên, ông Minh cho biết hành động này có thể là thông điệp trấn an, tăng quyền lợi cho cổ đông, tránh việc cổ phiếu bị bán tháo khi thị trường giảm mạnh. "Ngoài việc gia tăng sở hữu, các lãnh đạo gom hàng ở thời điểm này còn là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp có thể trả cổ tức năm nay, khi mùa họp thường niên đã sắp đến", chuyên gia này nói.
Ông Minh đánh giá việc giới chủ tăng chi đậm thời điểm này cũng giúp tỷ lệ cổ phiếu trôi nổi ngoài thị trường giảm xuống, cải thiện sức hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư và làm đẹp sổ sách. Cuối cùng, với các lãnh đạo, đây cũng có thể coi là khoản đầu tư sinh lời, khi giá đã chiết khấu sâu.
Tuy nhiên, chuyên gia của Yuanta chỉ ra một thực tế không ít cổ đông lớn đang sử dụng đòn bẩy (margin) để nắm giữ cổ phiếu công ty. Việc gia tăng sở hữu có thể giúp họ ngăn giá trị doanh nghiệp đi xuống, tránh tình trạng bán giải chấp ồ ạt như những gì đã diễn ra ở Novaland, Phát Đạt hay Hải Phát cuối năm 2022.
"Cũng có thể việc này là giúp giới chủ giảm thiểu rủi ro bị call margin", ông Thế Minh nhận định.
Trọng Hiếu
