NSND Ngô Mạnh Lân sinh năm 1934 tại xã Tả Thanh Oai, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Năm 16 tuổi, ông đến với mỹ thuật, tham gia khóa học đầu tiên của trường Mỹ thuật Việt Nam ở chiến khu Việt Bắc do họa sĩ Tô Ngọc Vân phụ trách. Tốt nghiệp, ông vào phục vụ trong quân đội, từng tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ và có nhiều ký họa kháng chiến. Sau khi hòa bình lập lại, năm 1956, ông được cử đi học khoa Đạo diễn hoạt hình tại Đại học Quốc gia Điện ảnh Liên Xô (cũ). Về nước, ông làm việc tại Xưởng phim Hoạt họa búp bê Việt Nam, nay là Hãng phim Hoạt hình Việt Nam.

Trong sự nghiệp sáng tác của mình, ông có nhiều tác phẩm gây tiếng vang với khán giả, đặc biệt là trẻ em. Nhiều người cho rằng ông chính là hoạ sĩ đã vẽ nên thế giới tuổi thơ tươi đẹp của họ khi còn nhỏ. Các tác phẩm của ông đều có nét riêng, độc đáo nhưng dung dị và chứa đựng bản sắc dân tộc. Vừa hóm hỉnh, tươi vui, hồn nhiên đúng chất trẻ thơ nhưng cũng đầy thâm thúy, mang tính triết lý phê phán.

nsndngomanhlan-tync-1-16318350788202097808158.jpg

Trong số đó phải kể đến Dế Mèn phiêu lưu ký , Chuyện ông Gióng, Trê cóc, Con sáo biết nói, Những chiếc áo ấm, Thạch Sanh, Rừng hoa, Bộ đồ nghề nổi giận, Bước ngoặt, Phép lạ hồi sinh...

Một bộ phim được nhiều người nhớ đến nữa là Mèo con được NSND Ngô Mạnh Lân thực hiện dựa theo truyện ngắn Cái tết của mèo con của nhà văn Nguyễn Đình Thi, đã giành giải Bồ nông bạc tại Liên hoan phim Quốc tế Rumani năm 1966. Bộ phim Chuyện ông Gióng do ông thực hiện đã nhận giải thưởng Bồ câu vàng tại Liên hoan phim quốc tế Leipzik (Đức) năm 1971.

Ông cũng giành nhiều giải lớn như Bông sen vàng, Bông sen bạc, các bằng khen của ban giám khảo tại các kỳ liên hoan phim Việt Nam.

1631761320-2a3e2c6f577ea92d11540360e9483c84-16318350691931728826993.jpg

Tác phẩm Chuyện ông Gióng của NSND Ngô Mạnh Lân

Ngoài làm phim, ông còn tham gia công tác đào tạo chuyên ngành và viết sách, viết báo về những vấn đề liên quan tới nghệ thuật phim hoạt hình. Ông được phong hàm Phó Giáo sư năm 1991. Bên cạnh công việc đạo diễn, ông còn là một họa sĩ, hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam. Ông đã vẽ nhiều ký họa, tranh sơn dầu, tranh cổ động, bìa tem, bìa sách, truyện tranh... Ông là người đầu tiên vẽ minh họa Dế Mèn phiêu lưu ký năm 1959, sau đó tiếp tục vẽ minh họa tác phẩm năm 1972 và năm 1989. Ông được trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 1997 và Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007.

Ngoài đời, gia đình ông nổi tiếng bởi giàu truyền thống nghệ thuật. Vợ ông là NSND Ngọc Lan. Các con cháu ông sau này đều trở thành tên tuổi trong giới nghệ thuật, như tiến sĩ Ngô Phương Lan - nhà phê bình điện ảnh, nguyên Cục trưởng Cục Điện ảnh, cháu ngoại - đạo diễn trẻ Đinh Tuấn Vũ (Cuộc đời của Yến, Truyền thuyết về Quán Tiên)...

Lễ viếng NSND Ngô Mạnh Lân diễn ra vào sáng 22/9 tại Nhà tang lễ số 5 Trần Thánh Tông. Linh cữu được an táng tại Nghĩa trang Lạc Hồng Viên, Hòa Bình.

T.H

Tin 24H