Có bao giờ bạn rơi vào trạng thái "đóng băng" trước màn hình máy tính? Mọi con chữ nhảy múa, ý tưởng trốn biệt tăm, và cảm giác bất lực len lỏi vào từng hơi thở. Chúng ta thường có thói quen ép mình phải ngồi yên, phải tập trung cao độ để tìm giải pháp. Nhưng sự thật là, đôi khi sự tĩnh tại của cơ thể lại chính là kẻ thù của sự linh hoạt trong tâm trí.
Hãy nhìn cách Steve Jobs làm việc. Ông không tìm kiếm câu trả lời trong bốn bức tường ngột ngạt. Ông tìm thấy chúng trên những con đường. Và khoa học thần kinh đã chứng minh: Đôi chân bước đi chính là nút khởi động cho một bộ não thiên tài.
Những cuộc đi bộ "tỷ đô" và thói quen kỳ lạ của thiên tài
Nếu bạn lật giở những trang sách trong cuốn tiểu sử nổi tiếng về Steve Jobs của Walter Isaacson, bạn sẽ nhận ra một chi tiết thú vị lặp đi lặp lại: Những cuộc đi bộ dài. Jobs không chỉ đi bộ để rèn luyện sức khỏe hay giảm cân. Với ông, đó là một nghi thức thiêng liêng của tư duy. Những cuộc họp quan trọng nhất, những cuộc đàm phán căng thẳng nhất, hay những lúc cần tìm ra thiết kế đột phá cho Apple, ông đều rủ cộng sự: "Đi dạo chút nhé?".
Huyền thoại thiết kế Jony Ive từng kể lại rằng, rất nhiều thời gian họ dành cho nhau không phải ở trong phòng thí nghiệm sáng loáng, mà là trên những con đường rợp bóng cây. Tại sao một người bận rộn bậc nhất thế giới lại dành hàng giờ chỉ để lang thang? Bởi vì Jobs hiểu một điều mà nhiều người chúng ta bỏ quên: Khi đôi chân chuyển động, tâm trí sẽ được cởi trói. Ông tin rằng đi bộ không chỉ giúp máu huyết lưu thông mà còn là cách tốt nhất để có những cuộc trò chuyện sâu sắc và nghiêm túc nhất.
Khoa học nói gì: Vì sao ngồi yên lại khiến ta "ngốc" đi?
Chúng ta thường nghĩ rằng ngồi yên một chỗ mới là tập trung. Nhưng các nhà thần kinh học lại có một góc nhìn hoàn toàn khác, và nó chứng minh trực giác của Steve Jobs là hoàn toàn chính xác. Một nghiên cứu từ Đại học Stanford đã chỉ ra một con số đáng kinh ngạc: Mức độ sáng tạo của một người có thể tăng trung bình 60% khi họ đi bộ so với khi ngồi.
Hãy tưởng tượng bộ não của chúng ta giống như một cơ bắp. Khi bạn ngồi quá lâu, nó bị bó cứng lại trong một trạng thái gọi là "tư duy hội tụ" tức là bạn chỉ chăm chăm vào một đáp án duy nhất, một lối mòn cũ kỹ. Ngược lại, khi bạn đứng dậy và bước đi, não bộ chuyển sang chế độ "tư duy phân kỳ". Đây là lúc những ý tưởng điên rồ nhất, mới mẻ nhất được phép xuất hiện.
Khi nhịp tim tăng nhẹ theo từng bước chân, máu được bơm lên não nhiều hơn, mang theo oxy và đánh thức các tế bào thần kinh đang ngủ gật. Quan trọng hơn, việc thay đổi cảnh quan xung quanh từ bức tường trắng sang màu xanh của cây cối, bầu trời giúp não bộ thoát khỏi sự nhàm chán, kích thích khả năng liên tưởng và kết nối những điều tưởng chừng không liên quan. Đó chính là khoảnh khắc "Aha!" mà chúng ta luôn tìm kiếm.
Chữa lành tâm trí bằng những bước chân mộc mạc
Trong nhịp sống hối hả hiện đại, đi bộ còn mang một ý nghĩa sâu sắc hơn cả sự sáng tạo: Đó là sự chữa lành. Khi bạn cảm thấy quá tải, lo âu hay tức giận, việc ngồi một chỗ chỉ khiến những cảm xúc tiêu cực đó dồn ứ lại. Nhưng khi bước đi, năng lượng tiêu cực được giải phóng qua sự vận động cơ học.
Bạn không cần phải đi bộ hùng hục như một vận động viên. Chỉ cần đi thong dong, chậm rãi. Hãy thử để điện thoại ở nhà, hoặc ít nhất là cất sâu vào túi. Đừng nghe nhạc, đừng nghe podcast. Hãy chỉ lắng nghe tiếng bước chân mình chạm xuống mặt đường, tiếng gió, hay tiếng xe cộ xa xa. Sự hiện diện trọn vẹn trong khoảnh khắc đó là liều thuốc an thần tự nhiên tốt nhất.
Steve Jobs đã dùng những cuộc đi bộ để gỡ rối những bài toán kinh doanh hóc búa, còn chúng ta, hoàn toàn có thể dùng nó để gỡ rối những tơ vò trong lòng. Một vấn đề khó nhằn với đồng nghiệp, một nỗi buồn vu vơ, hay sự bế tắc trong công việc, đôi khi, chỉ cần sau 15 phút đi bộ quanh khu nhà, mọi thứ bỗng trở nên nhẹ nhõm và sáng rõ đến lạ thường.
Vậy nên, lần tới khi bạn cảm thấy bế tắc, đừng cố gắng vò đầu bứt tai trước màn hình máy tính thêm nữa. Đừng lướt mạng xã hội trong vô thức để tìm kiếm sự giải tỏa giả tạo. Hãy đứng dậy, xỏ giày vào và bước ra ngoài.
Không quan trọng là đi đâu, công viên gần nhà, một con ngõ nhỏ, hay chỉ là đi dọc hành lang văn phòng. Hãy để đôi chân dẫn lối cho tâm trí. Biết đâu đấy, trong những bước chân vô định ấy, bạn sẽ tìm thấy câu trả lời mà mình đã tìm kiếm suốt bao lâu nay, giống như cách Steve Jobs đã từng tìm thấy linh hồn cho những sản phẩm thay đổi thế giới.
Hãy nhớ rằng, thế giới bên ngoài kia rộng lớn và tràn đầy năng lượng, đừng giam cầm trí tuệ và cảm xúc của mình trong bốn bức tường chật hẹp. Đi bộ không tốn một xu, nhưng cái giá của nó mang lại cho tinh thần thì vô giá.
