Trẻ EQ thấp có 2 biểu hiện này khi ăn và khi tức giận

Bất kỳ bậc cha mẹ nào cũng mong con mình lớn lên trở thành người thành đạt và được xã hội công nhận. Tuy nhiên, ngoài trí thông minh, một yếu tố ngày càng được chứng minh có ảnh hưởng lớn đến thành công của một người chính là EQ – trí tuệ cảm xúc.

Theo các chuyên gia tâm lý, chỉ số EQ không phải là năng lực bẩm sinh hoàn toàn mà có thể được hình thành và rèn luyện từ nhỏ. Vì vậy, việc cha mẹ sớm nhận ra những dấu hiệu cho thấy EQ của trẻ còn hạn chế sẽ giúp định hướng giáo dục kịp thời.

Bà Lý Mai Cẩn, giáo sư nổi tiếng người Trung Quốc trong lĩnh vực tâm lý học tội phạm và tâm lý trẻ em, sau nhiều năm nghiên cứu đã đưa ra một nhận định đáng chú ý: Những người có thể trở thành lãnh đạo giỏi chưa chắc đã là người có năng lực chuyên môn vượt trội, nhưng họ gần như luôn sở hữu EQ cao. Họ biết cách thấu hiểu người khác, duy trì các mối quan hệ và điều hòa cảm xúc của chính mình.

Quan điểm này cũng tương đồng với nghiên cứu của Daniel Goleman, tác giả cuốn sách nổi tiếng về trí tuệ cảm xúc. Ông cho rằng chỉ số IQ chỉ đóng góp khoảng 25% vào thành công của một người, trong khi 75% còn lại liên quan đến EQ.

Điều đó cho thấy, việc bồi dưỡng trí tuệ cảm xúc cho trẻ quan trọng không kém việc phát triển trí tuệ học thuật.

Theo giáo sư Lý Mai Cẩn, EQ của trẻ có mối liên hệ chặt chẽ với quá trình giáo dục trong những năm đầu đời. Chỉ cần quan sát một vài thói quen trong sinh hoạt hằng ngày, cha mẹ cũng có thể phần nào nhận biết mức độ phát triển EQ của con.

Bà chỉ ra rằng có hai hành vi ở trẻ nhỏ tưởng chừng vô hại nhưng thực chất lại là biểu hiện của EQ thấp nếu không được uốn nắn kịp thời.

Một biểu hiện khá phổ biến ở trẻ nhỏ là khi gặp món ăn yêu thích, trẻ thường kéo phần đó về phía mình và không cho người khác chạm vào. Ảnh minh họa

Trẻ EQ thấp thích giành phần, không muốn chia sẻ

Một biểu hiện khá phổ biến ở trẻ nhỏ là khi gặp món ăn yêu thích, trẻ thường kéo phần đó về phía mình và không cho người khác chạm vào. 

Nhiều bậc cha mẹ thậm chí còn cho rằng hành vi này là bình thường, thậm chí là dấu hiệu của việc trẻ biết bảo vệ quyền lợi của bản thân.

Tuy nhiên, theo giáo sư Lý Mai Cẩn, nếu hành vi này diễn ra thường xuyên mà không được hướng dẫn đúng cách, đó có thể là biểu hiện của EQ thấp.

Trẻ sẽ dần hình thành tâm lý ích kỷ, luôn coi mình là trung tâm và thiếu tinh thần chia sẻ. Khi lớn lên, những đứa trẻ này có xu hướng muốn độc chiếm lợi ích, khó hợp tác với người khác và khó xây dựng các mối quan hệ xã hội bền vững.

Trong môi trường học tập hay làm việc sau này, những người thiếu khả năng hợp tác và chia sẻ thường gặp nhiều trở ngại. 

Vì vậy, cha mẹ không nên xem nhẹ hành vi này mà cần hướng dẫn trẻ hiểu giá trị của việc chia sẻ và tôn trọng người khác.

Trẻ EQ thấp thường xuyên mất kiểm soát cảm xúc

Một biểu hiện khác của EQ thấp ở trẻ là việc thường xuyên mất bình tĩnh, la hét, ném đồ, ăn vạ hoặc nổi giận dữ dội khi không được đáp ứng mong muốn.

Những phản ứng cảm xúc quá mức cho thấy trẻ chưa biết cách kiểm soát cảm xúc của mình.

Nhiều phụ huynh cho rằng đó chỉ là biểu hiện "tuổi nổi loạn" nên bỏ qua hoặc mặc kệ. Nhưng theo giáo sư Lý Mai Cẩn, cách xử lý đúng không phải là bỏ mặc trẻ.

Cha mẹ cần giữ bình tĩnh, cho trẻ một khoảng thời gian ngắn để ổn định cảm xúc, sau đó nhẹ nhàng giải thích đúng sai. Quan trọng hơn, phụ huynh cần lắng nghe để hiểu nguyên nhân khiến trẻ nổi giận, từ đó giúp trẻ tìm ra cách giải quyết phù hợp.

Nếu cha mẹ hoàn toàn phớt lờ, trẻ có thể cảm thấy bị bỏ rơi. Điều này đôi khi khiến trẻ càng quấy khóc dữ dội hơn chỉ để thu hút sự chú ý của người lớn.

Muốn nâng cao EQ cho trẻ, cha mẹ cần bắt đầu từ việc dạy con hiểu cảm xúc

Trẻ em khi sinh ra giống như một tờ giấy trắng. Việc hình thành nhân cách và trí tuệ cảm xúc phụ thuộc rất lớn vào cách giáo dục của gia đình.

Theo giáo sư Lý Mai Cẩn, để giúp trẻ phát triển EQ, điều quan trọng đầu tiên là dạy trẻ nhận diện và xử lý cảm xúc của chính mình.

Khi trẻ buồn, cha mẹ có thể đồng cảm và nói: "Bố mẹ biết con đang buồn, bố mẹ có thể giúp gì cho con không?". Khi trẻ tức giận, hãy giúp con tìm hiểu nguyên nhân của cảm xúc đó và cùng con thảo luận cách giải quyết.

Những câu nói đơn giản như "Ừ", "Ồ", "Xin lỗi" hay "Bố mẹ hiểu cảm giác của con" có thể giúp trẻ cảm thấy được tôn trọng và học cách giải tỏa cảm xúc tiêu cực.

Một biểu hiện khác của EQ thấp ở trẻ là việc thường xuyên mất bình tĩnh: la hét, ném đồ, ăn vạ hoặc nổi giận dữ dội khi không được đáp ứng mong muốn. Ảnh minh họa

Lạc quan: Nền tảng quan trọng của trẻ có EQ cao

Một trong những đặc điểm nổi bật của những đứa trẻ có EQ cao là tinh thần lạc quan. Sự lạc quan giúp trẻ chủ động đối mặt với khó khăn, ít bị ảnh hưởng bởi môi trường tiêu cực và biết tự khích lệ bản thân.

Để nuôi dưỡng thái độ tích cực này, cha mẹ có thể sử dụng trí tưởng tượng và sự hài hước trong quá trình dạy con.

Ví dụ khi muốn trẻ dọn đồ chơi, thay vì ra lệnh, phụ huynh có thể nói: "Chiếc xe của con đang nhớ nhà rồi đấy", hay "Các khối Lego đang buồn ngủ, đã đến giờ chúng về nhà nghỉ ngơi".

Ngoài ra, cha mẹ cũng có thể cùng trẻ lặp lại những câu khích lệ đơn giản như: "Không sao đâu", giúp trẻ học cách bình tĩnh và tự tin khi đối mặt với khó khăn.

Việc bồi dưỡng EQ cho trẻ không phải là nhiệm vụ có thể hoàn thành trong ngày một ngày hai. Đó là cả một hành trình dài đòi hỏi sự kiên nhẫn và đồng hành của cha mẹ. Nhưng nếu được hướng dẫn đúng cách, trẻ hoàn toàn có thể cải thiện trí tuệ cảm xúc và phát triển toàn diện trong tương lai.