Công ty Điện lực Tokyo (TEPCO), đơn vị từng vận hành nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi, xác nhận đã khởi động lại lò phản ứng số 6 tại nhà máy Kashiwazaki-Kariwa trên bờ biển phía tây Honshu, hòn đảo chính của Nhật Bản.
Công ty đã chuẩn bị cho thời điểm này vài năm qua. Nhiên liệu hạt nhân được nạp từ tháng 6/2025, nhưng hoạt động của lò phản ứng vẫn bị kiểm soát bằng các thanh điều khiển, giúp hấp thụ neutron dư thừa và ngăn phản ứng dây chuyền hạt nhân tự duy trì. Sau một số trở ngại, kỹ thuật viên bắt đầu rút các thanh điều khiển lúc 19h02 ngày 21/1, qua đó tái khởi động lò phản ứng.
Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa. Ảnh: Guardian
Lò phản ứng số 6 có công suất 1,36 GW, là một trong 7 lò phản ứng tại Kashiwazaki-Kariwa. Đây là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới với khả năng sản xuất 8,2 GW điện khi vận hành đầy đủ, có thể cung cấp điện cho hàng triệu hộ gia đình. Mục tiêu của TEPCO là đưa lò phản ứng số 6 và số 7 vào hoạt động hoàn toàn để cung cấp điện cho khu vực Đông Nhật Bản, bao gồm cả Tokyo.
Nhà máy đồ sộ này từng dừng hoạt động sau thảm họa hạt nhân Fukushima tháng 3/2011, khi một trận động đất mạnh kèm theo sóng thần cao 49 m tấn công nhà máy Fukushima Daiichi ở vùng ven biển phía đông bắc Nhật Bản, gây sự cố nghiêm trọng cho các lò phản ứng. Việc rò rỉ vật liệu phóng xạ buộc gần 160.000 cư dân sơ tán và chính quyền phải thiết lập vùng cấm bán kính 30 km xung quanh khu vực này. Trước những cuộc biểu tình và tâm lý lo ngại, Nhật Bản đóng cửa mọi lò phản ứng hạt nhân trên toàn quốc.
Việc ngừng hoạt động quy mô lớn đã gây áp lực nặng nề lên nguồn cung năng lượng của Nhật Bản. Điện hạt nhân từng chiếm gần 30% tổng mức tiêu thụ năng lượng của quốc gia Đông Á, nhưng giảm xuống chỉ còn khoảng 5% sau năm 2011. Để bù đắp, nước này phải nhập khẩu khoảng 90% nhu cầu năng lượng, trở nên dễ tổn thương trước những biến động của thị trường toàn cầu.
Việc nhà máy Kashiwazaki-Kariwa tái khởi động đánh dấu sự thay đổi lớn, cho thấy Nhật Bản dường như đang sẵn sàng quay lại với điện hạt nhân một cách thận trọng. "Điều này báo hiệu sự kết thúc của tình trạng bế tắc hạt nhân hậu Fukushima và tái khẳng định tầm quan trọng của năng lượng nguyên tử với nguồn cung điện ổn định. Nếu ngay cả TEPCO, công ty liên quan đến thảm họa Fukushima Daiichi, có thể khởi động lại nhà máy quan trọng nhất của mình, thì các cơ sở khác hoàn toàn có thể tiếp bước", Filippo Pedretti, nhà phân tích điện hạt nhân và nhiệt điện tại công ty tư vấn Japan NRG, nói với Reuters.
Thu Thảo (Theo IFL Science, Reuters)
