Cách phân biệt say nắng và say sóng để có cách sơ cứu đúng nhất

Mùa hè nắng nóng hiện tượng say nắng thường xuất hiện, nhiều người thường nhầm giữa say nắng và say sóng. Sau đây là một số cách giúp bạn phân biệt giữa say nắng và say sóng.

05:06 - 02/06/2018

Nguyên nhân

Say nắng

Khi lao động hoặc đi quá lâu ngoài trời nắng, nhiều tia nắng sẽ chiếu thẳng vào vùng cổ gáy. Dưới liên tục của ánh sáng mặt trời gay gắt, trung tâm điều nhiệt cơ thể sẽ bị chấn động làmrối loạn điều nhiệt cùng với hiện tượng mất nước cấp của cơ thể. Như vậy thường biểu hiện bệnh nặng ngay từ đầu, có thể có nhiều dấu hiệu thần kinh sớm, rất rõ tổn thương có thể hồi phục hoặc không hồi phục. Một số trường hợp có thể có tụ máu dưới màng cứng và trong não.

say-nang-1857.jpg

Say nóng

Là tình trạng mất nước toàn thể kèm theo rối loạn điều nhiệt, rối loạn vận mạch mà bản chất là do trung tâm điều nhiệt không thích ứng với điều kiện thời tiết xung quanh. Ánh nắng mặt trời và sức nóng là 2 tác nhân vật lý có thể gây stress với cơ thể. Khi nhiệt độ ngoài trời quá cao, cùng với việc phải phơi mình quá lâu dưới ánh nắng mặt trời hoặc phải làm việc trong điều kiện môi trường nhiệt độ cao nóng bức (hầm lò, trong phòng kín...), hoặc hoạt động thể lực quá sức ở người trẻ (chơi các môn thể thao cường độ cao, làm việc nặng nhọc kéo dài)... sẽ dẫn đến hiện tượng lượng nhiệt sinh ra và lượng nhiệt hấp thu lớn hơn nhiều so với lượng nhiệt cơ thể tỏa ra môi trường xung quanh. Do đó trong say nóng, tình trạng mất nước toàn thể là chủ yếu.

Cách xử trí

Trước một trường hợp say nắng, say nóng cần nhanh chóng tiến hành những biện pháp sơ cứu ngay lập tức khi chưa có sự hỗ trợ của nhân viên y tế hay phương tiện y tế:

Nhanh chóng tiến hành giảm thân nhiệt cho nạn nhân:Chuyển ngay nạn nhân vào chỗ mát, thoáng gió, cởi bỏ bớt quần áo, cho uống nước mát có pha muối, chườm lạnh bằng khăn mát hoặc nước đá ở những vị trí có động mạch lớn đi gần ngoài da như nách, bẹn, cổ. Việc tiến hành giúp bệnh nhân hạ nhiệt là vô cùng quan trọng và cần thiết. Bởi say nắng, say nóng nguyên nhân là do thân nhiệt tăng và mất nước.

Nếunạn nhân hôn mê không uống được nước hoặc nôn liên tục, sốt tăng liên tục, kèm các triệu chứng đau bụng, đau ngực, khó thở thì phải nhanh chóng chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất. Trong quá trình vận chuyển vẫn thường xuyên chườm mát cho nạn nhân.

Tại các trung tâm y tế, nạn nhân sẽ được truyền bù nước và điện giải cũng như các biện pháp hỗ trợ khác. Trong trường hợp nạn nhân sốt cao có thể dùng paracetamol để hỗ trợ hạ sốt. Nếu có co giật phải dùng các thuốc chống co giật cho bệnh nhân. Trường hợp nạn nhân có thể phải đặt ống nội khí quản thở máy.

say-nang-2-1858.jpg

Phòng ngừa:

- Cần sắp xếp công việc làm ngoài trời trước, khi nắng nóng lên nên chuyển sang làm việc khác trong nhà; nơi làm việc có nhiệt độ cao phải được thông gió để tránh tích nhiệt.

- Nên mặc đồ che kín thân thể (đồ vải dễ hút ẩm), đội mũ rộng vành (mũ tai bèo, nón lá) để tránh ánh nắng chiếu thẳng vào đầu, vào vùng sau gáy sẽ rất dễ bị say nắng, say nóng;

- Không mắc đồ ngắn, ở trần làm việc dưới nắng với lý do trời nóng; nghịch lý là trời càng nóng nếu mặc đồ (vải) kín thì khi mồ hôi tiết ra sẽ tạo môi trường mát, dễ chịu hơn là “phơi trần” dưới nắng, việc phơi trần làm da bị cháy nắng gây bỏng rát còn có nguy cơ ung thư da sau này;

- Uống nhiều nước chín để nguội, có thể pha thêm tí muối để bù lượng muối mất qua mồ hôi chống được mệt mỏi và chuột rút; uống ít một, uống thường xuyên hơn để dễ chịu và nước hấp thu tốt hơn. Nhu cầu khoảng 2,5lít/ người lớn hoặc nhiều hơn tùy theo công việc lao động.

- Không được xối nước lên người khi còn ướt mồ hôi;

- Ngừng tay và vào chỗ mát nghỉ ngay khi có triệu chứng mệt, hoa mắt, nhức đầu, nôn nao vì có thể là “tiền triệu chứng” của say nắng, say nóng;

- đang mùa nghỉ hè cần trông nom không để trẻ chạy chơi đầu trần ngoài nắng, việc phơi nắng trên biển cũng không nên quá lâu phòng cho trẻ.

Nguồn - phunutoday
Loading...